Հանրային սեփականության օր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հանրային սեփականության օրվա տոնակատարությունը Լեհաստանում (2008)

Հանրային սեփականության օր (անգլ.՝ Public Domain Day), միջազգային ոչ պաշտոնական տոն, նշվում է ամեն տարի հունվարի 1-ին, սկսած 2004 թվականից[1][2][3][4][5][6][7]։

Տոնը և նրա օրվա ընտրությունը կապված են այն փաստի հետ, որ շատ երկրների օրենսդրությամբ ամեն տարվա առաջին օրը հանրային սեփականություն են դառնում ստեղծագործություններ, որոնց հեղինակային իրավունքների ժամկետը լրանում է այդ օրը[1][2][6]։ Բացառություն է կազմում միայն ԱՄՆ-ն, որտեղ մինչև 2019 թվական ոչ մի հեղինակային իրավունք չի փոխվելու հանրային սեփականության[8]։

Տոնի առաջին հիշատակումը կապված է կանադացի ակտիվիստ Ուոլես Մակլինի անվան հետ[5] (անգլ.՝ Wallace McLean), որի գաղափարը կիսեց իրավունքի պրոֆեսոր, ոչ առևտրային Քրեաթիվ Քոմոնս (անգլ.՝ Creative Commons) կազմակերպության հիմնադիր, Լոուրենս Լեսինգը։ Ավելի ուշ գաղափարին միացան այլ ակտիվիստներ, ոչ առևտրային կազմակերպություններ և համացանցային նախագծեր։[6].

2010 թվականի հունվարի 1-ից Հանրային սեփականության օրվա կայքում տպվում են այն ստեղծագործությունների հեղինակների անունները, որոնց աշխատանքները դառնում են հանրային սեփականություն։ 2010 թվականի հունվարի 1-ից ոչ առևտրային կազմակերպություն Ազատ գիտելիքի հիմնադրամը (անգլ.՝ The Open Knowledge Foundation (OKF)) թողարկեց առցանց լրագիր «Հանրային սեփականության նկարագիր» (անգլ.՝ The Public Domain Review), որը նման ցուցակ է ներկայացնում[9]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Shane Richmond (2010-01-01)։ «Happy Public Domain Day! Here's to many more» (անգլերեն)։ The Telegraph։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 1 
  2. 2,0 2,1 Alex Wild (2013-12-10)։ «Public Domain Day: January 1st» (անգլերեն)։ Scientific American։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 1 
  3. Alli Pyrah (2013-12-30)։ «New Year’s Day marks end of copyright terms around the world» (անգլերեն)։ Managing Intellectual Property։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 1 
  4. Juan Carlos de Martin (2011-12-12)։ «Public Domain Day 2012» (անգլերեն)։ Communia։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 1 
  5. 5,0 5,1 Wallace J.McLean։ «Happy Public Domain Day!» (անգլերեն)։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 1 
  6. 6,0 6,1 6,2 «January 1, 2011 will be Public Domain Day» (անգլերեն)։ Проект «Гутенберг»։ 2010-11-27։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 1 
  7. «Happy Public Domain Day, 2013!» (անգլերեն)։ The New York Public Library։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 1 
  8. «What Could Have Entered the Public Domain on January 1, 2014?» (անգլերեն)։ Center for the Study of the Public Domain։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 1 
  9. «Launch of the Public Domain Review to celebrate Public Domain Day 2011» (անգլերեն)։ The Open Knowledge Foundatio։ 2011-01-11։ Վերցված է 2014 թ․ հունվարի 1 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]