Կիտաևի տուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Կիտաևի տուն
Muziy SPb 2010 3329.jpg
Տեսակշենք և թանգարան
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունՊուշկին
Ճարտարապետական ոճամպիր
Հիմնադրված է1827
Ժառանգության կարգավիճակՌուսաստանի դաշնային մշակութային ժառանգության օբյեկտ

Կիտաևի տուն (ռուս.՝ Дом Китаева), պատմական շենք Սանկտ Պետերբուրգի Պուշկինի շրջանի Պուշկին քաղաքում։ Կառուցվել է 1827 թվականին։ Դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է[1][2]։ Տեղակայված է Պուշկինսկայա փողոցի թիվ 2/19 հասցեում, Դվորցովայա փողոցի անկյունում։ Այս տանն է գտնվում Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինի ամառանոց-թանգարանը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տունը կառուցվել է 1827 թվականին ճարտարապետ Վասիլի Գորնոստաևի նախագծով պալատական սպասավոր, Նիկոլայ I-ի անձնական սպասավոր Յակով Կիտաևի համար։ Կիտաևը մահացել է 1831 թվականին, և տունն անցել է նրա այրուն՝ Աննա Կիտաևային։ Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինը կնոջ հետ այս տանն է հանգրվանել ամռանն ու աշնանը։ Այդ ընթացքում Պուշկինն աշխատել է «Հեքիաթ Սալթան թագավորի մասին» ստեղծագործության վրա, ավարտել «Եվգենի Օնեգին» պոեմը, սկսել «Ռոսլավլև» վիպակը, տպագրության պատրաստել «Բելկինի վիպակները»[3][4]։

Տան մյուս սեփականատերերի շարքում են մասնավոր գաղտնի խորհրդատկանի կինը՝ Վերա Ալեքսանդրովնա Պրյանիշնիկովան (1857 թ.), Ֆեոդոր Իվանովիչ Պրյանիշնիկովը (1866 թ.), վաճառական դուստր Օլգա Սկրյաբինան (1870 թ.): 1877 թվականին Օլգա Սկրյաբինայից տունը գնել է պետական ​​խորհրդականի կինը՝ Օլգա Վլադիմիրովնա Իվանովան, որը տան սեփականատերն է եղել մինչև Հոկտեմբերյան հեղափոխություն։ Նրա օրոք տունը վերակառուցվել է. տան անկյունում գտնվող սյունասրահը վերածվել է ապակեպատ պատկերասրահի, շենքն ընդարձակվել է ճակատի երկու կողմում երկու պատուհաններով։ 1910 թվականին տան պատին փակցվել է Պուշկինին նվիրված հուշատախտակ։ 1917 թվականից տանը տեղավորվել է գթության քույրերի հանգստի տունը, իսկ 1920 թվականից՝ Գերագույն խորհրդի ժողովրդական տնտեսության կլիմայավարժման կայանը։ 1931 թվականից տունը դարձել է բնակելի։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ շենքը լրջորեն վնասվել է, սակայն վերակառուցվել է։ 1958 թվականից տանը բացել է «Ա. Ս. Պուշկինի ամառանոց» թանգարանը, իսկ 1976 թվականին ամբողջ տունը տրամադրվել է թանգարանին[3][4]։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տունը փայտյա է, անկյունում կլորացված կիսավերնահարկ ունի։ Նախքան վերակառուցումը անկյունը ձևավորել է կոր սյունաշարը։ Վերականգնման ժամանակ թանգարանի համար պատմական նախագծով և ժամանակակիցների հիշողություններով վերականգնվել են հյուրասենյակը, ճաշասենյակը, ինչպես նաև բուֆետը։ Հետագայում վերականգնվել են նաև բուդուարը և ննջասենյակը։ Սենյակները կահավորված են Պուշկինի ժամանակի կահույքով[3][4]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Дом Китаева Я. с оградой и садом. Здесь в 1831 г. жил поэт Пушкин А.С.»։ КГИОП Санкт-Петербурга։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-07-10-ին։ Վերցված է 2018-07-09 
  2. Постановление Правительства РФ № 527 от 10.07.2001
  3. 3,0 3,1 3,2 «Пушкинская 2. Дом Китаева (Музей Пушкина)»։ Энциклопедия Царского Села։ Վերցված է 2018-07-09 (չաշխատող հղում)
  4. 4,0 4,1 4,2 «Дача Я. Китаева - Дача А. К. Китаевой - Музей "Дача А. С. Пушкина"»։ citywalls.ru։ Վերցված է 2018-07-09 (չաշխատող հղում)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Широкий В. Ф. Дача А. С. Пушкина в Царском Селе (дом Китаева). — Л.: Пушкинское общество, 1936. — 44 с.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]