Կարմիր սանդալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
1rightarrow blue.svg Այլ գործածությունների համար այցելեք Սանդալ (այլ կիրառումներ)։
Կարմիր սանդալ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Բակլածաղկավորներ
Ընտանիք Բակլաազգիներ
Ցեղ Պտերոկարպուս
Տեսակ Կարմիր սանդալ
Լատիներեն անվանում
Pterocárpus santálinus L.
Հայերեն տարանուններ

Սանդալի ծառ, կարմիր ճանդակ, պտերոկարպուս սանդալի

Հատուկ պահպանություն

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 506295


Սանդալի ծառ, կարմիր ճանդակ[1], պտերոկարպուս սանդալի (լատ՝ Pterocarpus santálinus), ցածրաճ ծառ, որը աճում է ասիայի արևելյան արևադարձային և Ցեյլոնյան սաղարթավոր անտառներում։ Պտերոկարպուս ցեղի տեսակ է, Բակլաազգիների ընտանիքից։

Բուսաբանական նկարազարդում «Köhler’s Medizinal-Pflanzen» գրքից, 1887

Ստուգաբանությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պտերոկարպուս սանդալի ինչպես նաև Կարմիր սանդերս, Կարմիր սանդալ և Սանդալենի (սանդալի ծառ) հանդիսանում են Հարավային Հնդկաստանի հարավային Արևելյան Ղաթի լեռնաշղթայի էնդեմիկ։ Հոմանիշն է Lingoum santalinum: Այլ լեզուներում.

  • Տելուգու՝ రక్తచందనము (raktachandanamu),
  • Տելուգու՝ ఎర్ర చందనము (Erra chandanamu),
  • Մալայալամ՝ രക്ത ചന്ദനം (raktha chandanam),
  • Տամիլ՝ சிவப்புச்சந்தனம் (siwappuchchandanam)
  • Կաննադա՝ ರಕ್ತ ಚಂದನ:
  • Չինարեն՝ 小葉紫檀 (Xiǎoyè zǐtán)
  • Ֆրանսերեն՝ Pterocarpus santalinus

Բուսաբանական նկարագրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տալակոնա անտառումin, Անդրա Պռադեշ Չոտուռ նահանգում, Հնդկաստան:
Տիրուպատի անտառում առգրաված սանդալի ծառի գերաններ։

Ծաղիկները միայնակ են, դեղին կարմիր շերտերով, ունի 10 առէջներ, որոնցից ինը թելիկներով զողակցված են նմանակվելով խողովակին։ Պտուղը՝ հարթ, կլորավուն փոճոկ է։

Պտերոկարպուս սանդալի տերևներ։

Բարձրությունը հասնում է 6-8 մետրի, տերևները փետրավոր են։

Նշանակությունը և կիրառումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սանդալի ծառի բնաբայտը օգտագործվում է թանկարժեք կահույքի և ներկերի ստեղծման մեջ, պարունակում է սանտալին, սանդալաթթու, սանտալ և պտերոկարպին։

Ծիսակատարություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հինդուիզմում սանդալենին օգտագործվում է և համարվում է որպես սուրբ ծառ։ Քահանաներ ու ավելի բարձր կարգի կաստերի ներկայացուցիչները, ինչպիսիք են բրահամիններ, լայնորեն օգտագործում են սանդալի փայտը իրենց ծեսերում։

Պահպանության կարգավիճակը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պտերոկարպուս սանդալը նշված է որպես վտանգված տեսակներից IUCN-ի կողմից, քանի որ նրա փայտանյութը գերշահագործման է ենթարկվել Հարավային Հնդկաստանում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. В литературе красным сандалом называют иногда также бразильское дерево|Caesalpinia echinata|Фернамбуковое дерево|Цезальпиния ежовая|Цезальпиния шиповатая|Пау-бразил}}.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]