Կաթնբեկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կաթնբեկ
Կաթնբեկ
(Sonchus oleraceus)
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Բարդածաղկավորներ
Ընտանիք Աստղազգիներ
Ցեղ Կաթնբեկ
Լատիներեն անվանում
Sonchus L.
P. Mill., 1754
Հոմանիշներ

Babcockia Boulos

Տիպիկ ներկայացուցիչներ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 38420
NCBI 50190

Կաթնբեկ կամ իշամառոլ (լատ.՝ Sonchus), բարդածաղկավորների ընտանիքի բույսերի ցեղ։

Տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կաթնաբեկ

Տարածված է ստորին և միջին լեռն, գոտիներում։ Աճում է բացատներում, այգիներում, բանջարանոցներում, աղի ճահճուտներում, թփուտներում, որոշ տեսակներ դաշտային չարորակ մոլախոտեր են։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցողունը կանգուն է, ճյուղավորվող, բարձրությունը ՝ 40-150 (200) սմ։ Տերևները երկար են, նստադիր, գոգավոր-բլթակավոր կամ քնարաձև։ Ծաղկազամբյուղները վահանաձև, հուրանանման ծաղկաբույլերով են, ծաղիկները՝ դեղին։ Ծաղկում է մայիս-սեպտեմբերին։ Պտուղը սերմնապտուղ է, փուփուլավոր սերմիկ։ Մեղրատու է և կերաբույս։ Միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսեր են, երբեմն՝ կիսաթփեր, սովորաբար կաթնահյութով։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Sonchus canariensis (El Paso) 01 ies.jpg
hochkant
Sonchus palmensis (Los Tilos) 01.jpg
miniatur

Հայտնի է մոտ 80[1] (Եվրասիայում և Աֆրիկայում), ՀՀ-ում՝ 7 տեսակ՝ կաթնբեկ խորդուբորդ (Sonchus asper), կաթնբեկ ճահճային (Sonchus palustris), կաթնբեկ դաշտային (Sonchus arvensis) և այլն։ Կան նաև ՀՀ բնաշխարհիկներ՝ կաթնբեկ արարատյան (Sonchus araraticus) և կաթնբեկ Սոսնովսկու (Sonchus sosnow- skyi)։ Ամենավնասակարը դաշտային կամ դեղին կաթնբեկն է (Sonchus arvensis)։ Բազմամյա բույս է, աղբոտում է հացահատիկային, շարքացան կուլտուրաների ցանքսերը։ Աճում է բանջարանոցներում, ճանապարհների եզրերին, խամ հողերում և այլուր։ Տարածված է Արարատյան դաշտում, նախալեռնային շրջաններում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The Plant List: Sonchus
  2. 2,0 2,1 «Sonchus»։ Australian Plant Name Index (APNI), IBIS database։ Centre for Plant Biodiversity Research, Australian Government, Canberra։ Վերցված է 2008 թ․ նոյեմբերի 2–ին 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Siegmund Seybold (Hrsg.)։ Schmeil-Fitschen interaktiv. CD-ROM, Version 1.1, Quelle & Meyer, Wiebelsheim 2002, ISBN 3-494-01327-6.
  • Manfred A. Fischer, Wolfgang Adler, Karl Oswald։ Exkursionsflora für Österreich, Liechtenstein und Südtirol. 2., verbesserte und erweiterte Auflage. Land Oberösterreich, Biologiezentrum der Oberösterreichischen Landesmuseen, Linz 2005, ISBN 3-85474-140-5.
  • Loutfy Boulos։ Sonchus L. In։ T. G. Tutin, V. H. Heywood, N. A. Burges, D. M. Moore, D. H. Valentine, S. M. Walters, D. A. Webb (Hrsg.)։ Flora Europaea. Volume 4։ Plantaginaceae to Compositae (and Rubiaceae), Cambridge University Press, Cambridge 1976, ISBN 0-521-08717-1, S. 327–328 (eingeschränkte Vorschau in der Google-Buchsuche).
  • Ingrid Schönfelder, Peter Schönfelder։ Kosmos-Atlas Mittelmeer- und Kanarenflora. Franckh-Kosmos, Stuttgart 1994. ISBN 3-440-06223-6.
  • Werner Greuter, Eckhard von Raab-Straube (Hrsg.)։ Med-Checklist. A critical inventory of vascular plants of the circum-mediterranean countries. Vol. 2։ Dicotyledones (Compositae), Organization for the Phyto-Taxonomic Investigation of the Mediterranean Area (OPTIMA), Genève 2008, ISBN 978-2-8279-0011-4, S. 723–726.
  • Werner Greuter։ Compositae (pro parte majore)։ Sonchus. In։ Werner Greuter, Eckhard von Raab-Straube (Hrsg.)։ Compositae. Euro+Med Plantbase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity. Berlin 2006–2009.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 161 CC-BY-SA-icon-80x15.png
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png