Կաալի (խառնարան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կաալի (այլ կիրառումներ)

Կոորդինատներ: 58°22′22″ հս․ լ. 22°40′10″ ավ. ե. / 58.37278° հս․. լ. 22.66944° ավ. ե. / 58.37278; 22.66944

Երկնաքարային Կաալի խառնարանը
Պայթյունը դուրս է շպրտել հիմնական խառնարանից դոլոմիտային ժայռաբեկորներ

Կաալի (էստ․՝ Kaali kraater), խառնարան, որը առաջացել է Էստոնիայի Սաարեմաա կղզու վրա երկնաքարի անկման հետևանքով։

Խառնարանը գտնվում է Կուռեսաառե քաղաքից 18 կիլոմետր հեռավորության վրա, անտառակի մեջ։ Այն շրջապատված է 16 մետր բարձրությամբ հողաթմբով, որն ունի 110 մետր տրամագիծ։ Շրջակայքում կան նաև ութ ավելի փոքր չափերի խառնարաններ, որոնց չափերը տատանվում են 15-ից մինչև 40 մետր տրամագծում։

Մոտ 4 հազար տարի առաջ ընկած երկնաքարը բնականաբար չի հիշատակվում Էստոնական մատենագրություններում, սակայն նրա անկումը ենթադրաբար տեղ է գտել էստոնական ռունային երգերում, ինչպես նաև ֆիննական և շվեդական առասպելներում։

Վերջին հետազոտությունների արդյունքում ենթադրվում է, որ 400 - 1000 տոննա քաշով երկնաքարը մտել է Երկրի մթնոլորտ հյուսիսարևելյան կողմից մոտ 15 - 45 կմ/վ արագությամբ և մթնոլորտի հետ շփման արդյունքում կորցնելով զանգվածը բաժանվել է մի քանի մասերի 5-10 կմ բարձրության վրա։ Ամենամեծ բեկորը, որի զանգվածը կարող էր լինեկ 20-80 տոննա, իսկ արագությունը 10-20 կմ/վ ձևավորել է ամենամեծ խառնարանը, ութ փոքր խառնարանները առաջացել են մյուս բեկորների անկման արդյունքում։

Հիմնական խառնարանի լճակը

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]