Ինվերսիա (երկրաչափություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ինվերսիա (լատ.՝ inversio - տեղափոխություն, շրշում),

  • երկրաչափական ձևափոխություն, որը P կետը արտապատկերում է սևեռած Օ կետից Qp_nil հեռացված և OP ճառագայթի (հիպերբոլիկ ինվերսիա) կամ նրա շարունակության (էլիպտիկ ինվերսիա) վրա գտնվող Q կետի. Օ-ն կոչվում է ինվերսիայի կենտրոն, RMT ինվերսիայի գործակից։ Ինվերսիայի Օ կետում որոշված չէ, մյուս կետերում իր հակադարձի հետ համընկնող փոխմիարժեք արտապատկերում է և ուղիղներն ու շրջանագծերը ձևափոխում է համապատասխանաբար ուղիղների և շրշանագծերի, իսկ Օ-ից |R| հեռավորության վրա գտնվող կետերը (և միայն դրանք) թողնում անշարժ։ Ունի բազմաթիվ կիրառություններ Լոբաչևսկու երկրաչափությունում, երկրաչափական կառուցումներում ևն։
  • Հանրահաշվում և կոմբինատորիկայում ինվերսիայի կոչվում է տարրերի նշված կարգի խախտումը։ Օրինակ, cdab տեղափոխությունում c և a, clib, d և a, d և b զույգերը կազմում են ինվերսիա, եթե տարրերի ընդունված կարգը համարվում է abed։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 350 CC-BY-SA-icon-80x15.png