Նիկոլայ Լոբաչևսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Նիկոլայ Լոբաչևսկի
Николай Лобачевский
Lobachevsky.jpg
Ծնվել է նոյեմբերի 20 (դեկտեմբերի 1), 1792
Նիժնի Նովգորոդ
Մահացել է փետրվարի 12 (24), 1856 (63 տարեկանում)
Կազան
Քաղաքացիություն Ռուսաստանի կայսրություն
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս
Հաստատություն(ներ) Կազանի Դաշնային համալսարան
Գործունեության ոլորտ երկրաչափություն
Անդամակցություն Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա
Nikolai Lobachevsky Վիքիպահեստում

Նիկոլայ Իվանի Լոբաչևսկի (ռուս.՝ Николай Иванович Лобачеевский, ծնվ. 1792 դեկտեմբերի 1-ին Նիժնի Նովգորոդ, - մահ. 1856 փետրվարի 24-ին Կազան), ռուս մաթեմատիկոս։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Նիկոլայ Լոբաչևսկին 1807 - 1811 թթ. ուսանել և ապա դասավանդել է Կազանի համալսարանում, որտեղ 1816 թ. ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1820 - 1822 թթ. եղել է այդ համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի դեկան, 1827 - 1846 թթ.` ռեկտոր։ 1830 թ. Լոբաչևսկին հրատարակել է իր նոր ստեղծած երկրաչափության հիմունքները, որոնք թերևս սկզբում չնդունվեցին, բայց հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցան XIX դարի մաթեմատիկական մտածողության վրա։

Նիկոլայ Լոբաչևսկին աշխատանքներ ունի հանրահաշվի, մաթեմատիկական անալիզի, հավանականությունների տեսության, մեխանիկայի, ֆիզիկայի, աստղագիտության վերաբերյալ։ Լոբաչևսկին ստեղծել է նոր՝ Էվկլիդեսյանից տարբեր երկրաչափություն՝ Լոբաչևսկու երկրաչափությունը, որն արմատապես փոխեց տարածության բնույթի մասին մինչ այդ իշխող պատկերացումները և մեծապես խթանեց մաթեմատիկական մտածողության զարգացմանը։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 403