Թիա (արքայադուստր)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թիա
Tia and tia1.JPG
Ծնվել էմոտ. մ. թ. ա. 1307
Մահացել էմ.թ.ա. 13-րդ դար
Մասնագիտությունազնվական
ԱմուսինTia?
Ծնողներհայր՝ Սեթի I, մայր՝ Թույա (թագուհի)

Թիա կամ Թիյա, Հին Եգիպտոսի 19-րդ դինաստիայի արքայադուստր:

Ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թիան Սեթ I փարավոնի և Թույա թագուհու դուստրն է և Ռամզես II ավագ քույրը: Թիայի մասին հիշատակություններ կան տարբեր հուշարձաններում՝ Ռամզեսի գահակալման ժամանակներից սկսած[1]:

Թիան ամուսնացել է կրկին Թիա անունը կրող պաշտոնյայի հետ: Ամուսիններին ունեցան երկու դուստր: Առաջինը Մութմեթջենեֆերն էր, իսկ երկրորդի անունը չի պահպանվել: Դուստրերը պատկերված են Սաքքարայում գտնվող իրենց ծնողների դամբարանի վրա[1]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արքայադուստր Թիան ծնվել է Հորեմհեբ փարավոնի օրոք, մինչև իր պապի՝ Փարամեսի (ավելի ուշ՝ Ռամզես I) գահ բարձրանալը: Հավանաբար նրան անվանել են Սիթրա տատի կամ էլ Թիա անունով մի կնոջ պատվին, որը Սեթի մայրն էր[1]: Նրա միակ հայտնի եղբայրը Ռամզես փարավոնն էր, իսկ փոքր քույրը կամ զարմուհին[2]՝ Հենութմիրան[1][3]:

Լույս աշխարհ գալով առանց «փարավոնի դուստր» տիտղոսի՝ Թիան դարձավ Եգիպտոսի պատմության այն եզակի արքայադուստրերից, որը չի ամուսնացել թագավորական ընտանիքի անդամի հետ: Նրա ամուսինը՝ Թիա անունով պալատական գրագիրը[3], բարձրաստիճան պաշտոնյա Ամոնվահսուի որդին էր: Թիայի որդի Ամոնվահսուն Ռամզեսի դաստիարակն էր և նրա օրոք զբաղեցնելով բարձր պաշտոններ՝ դարձել է գանձապահ [4] և Ամոնի տաճարի նախիրի պահապան[1]: Արքայադուստր Թիան, ինչպես և մյուս ազնվական կանայք, կրում էր այնպիսի տիտղոսներ, որոնք վկայում էին ծիսական արարողություններին մասնակցելու մասին. «Հաթհորի երգչուհի», «Ռաի երգչուհի Գելիոպոլում», «Ամոնի երգչուհի, իր փառքի մեջ մեծագույնը»:

Թիա ամուսինները պատկերված են մեծ քարե սալիկի վրա Թույա թագուհու հետ միասին (այժմ այն գտնվում է Տորոնտոյի թանգարանում): Չիկագոյում գտնվող այսպիսի մեկ այլ քարե սալիկի պատկերված են Թիայի ամուսին Թիան և նրա հայր Ամոնվահսուն՝ Սեթ I փարավոնի և նրա ժառանգի հետ (վերջինս ապագա Ռամզես II էր):

Դամբարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թիա ամուսինները թաղված են Սաքքարայում՝ մի փոքրիկ դամբարանում, որը գտնվում է Մայայի և Հորեմհեբի արքայական դամբարանների միջև[4]: Նրանց դամբարանը հայտնաբերել է Ջեֆրի Մարտինը[5]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Aidan Dodson & Dyan Hilton The Complete Royal Families of Ancient Egypt. — London: Thames & Hudson, 2004. — С. 164—175.
  2. Thomas Schneider Lexikon der Pharaonen. — Düsseldorf: Albatros, 2002. — С. 270. — 327 с. — ISBN 3491960533
  3. 3,0 3,1 Joyce Tyldesley Egypt's Greatest Pharaohs. — Penguin Books, 2000. — С. 116, 122.
  4. 4,0 4,1 Elizabeth Frood Biographical Texts from Ramessid Egypt. — Society of Biblical Lit, 2007. — С. 162—164. — 324 с. — ISBN 9781589832107
  5. Tomb of Tia and Tia Archived 2017-01-04 at the Wayback Machine. From Saqqara Online