Երեկոյան կրթություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Երեկոյան կրթություն, բարձր ու միջին որակավորման մասնագետների, որակյալ բանվորների պատրաստման, առանց արտադրությունից կտրվելու միջնակարգ հանրակրթական դպրոցումում երիտասարդների և մեծահասակների ուսուցման ձև։

Ընդհանուր երեկոյան կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընդհանուր միջնակարգ երեկոյան կրթության համակարգը սկզբնավորվել է Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին։ ՍՍՀՄ Ժողկոմխորհի որոշմամբ ստեղծվել են բաներիտ դպրոցներ (1943 թ.) և գյուղերիտ դպրոցները (1944 թ.), որոնք 1958 թ.-ից կոչվել են երեկոյան (հերթափոխային) միջնակարգ հանրակրթական դպրոցներ։ Այն վայրերում, որտեղ սովորողների թիվը չի բավարարում երեկոյան դպրոցներ բաց անելու համար, հանրակրթական դպրոցներին կից ստեղծվում են Երեկոյան կրթության տիպի առանձին դասարաններ։ Քաղաքային դպրոցներում ուս. տարին 36 ուս. շաբաթ է, 19-22-ական ժամով, գյուղականում՝ 28 շաբաթ, 25-27-ական ժամով։ Պարապմունքներն անց են կացվում շաբաթը 3-4 օր։ ՍՍՀՄ-ում 1975-76 թ. ուս. տարում գործել է 17470 երեկոյան դպրոց (մոտ 6,2 միլիոն սովորող), ՀՍՍՀ-ում՝ 230:

Պրոֆեսիոնալ տեխնիկական Երեկոյան կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՍՍՀՄ Մինիստրների սովետի որոշմամբ 60-ական թթ. արդյունաբերական և գյուղատնտեսական բազմաթիվ կենտրոններում ստեղծվել են երեկոյան (հերթափոխային) պրոֆեսիոնալ-տեխնիկական ուսումնարաններ և ցերեկային պրոֆեսիոնալ-տեխնիկական ուսումնարաններին կից երեկոյան բաժանմունքներ։ Ընդունվում են բանվորներ, ծառայողներ, կոլտնտեսականներ՝ աշխատանքի վայրի, կազմակերպությունների գործուղմամբ։ Ուսումնարանները կադրեր են պատրաստում ավելի քան 370 մասնագիտությունից։ Քաղաքային ուսումնարաններում ուսման տևողությունը 1-3 տարի է, գյուղականում՝ 1-2: Ուսուցումն ավարտելիս սովորողները հանձնում են ավարտական որակավորման քննություններ։ 1975 թ.-ին ՍՍՀՄ երեկոյան պրոֆեսիոնալ-տեխնիկական ուսումնարաններում սովորել են 2 միլիոն 297 հզ. մարդ։ ՀՍՍՀ-ում 1975-74-ին 7600 որակյալ բանվորներ են պատրաստվել 17 մասնագիտությունից։

Բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական երեկոյան կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարձրագույն (առավելապես հումանիտար) և միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում 20-30-ական թթ. ՍՍՀՄ-ում բացվել են երեկոյան ֆակուլտետներ և բաժանմունքներ, կազմակերպվել ինքնուրույն երեկոյան բուհեր և տեխնիկումներ։ Մասնագիտական երեկոյան կրթությունը ընդլայնվեց հատկապես 50-60-ական թթ.: 1975-76 ուս. տարում ՍՍՀՄ բուհերի երեկոյան բաժանմունքներում սովորել են 644հզ. ուսանող, երեկոյան միջնակարգ մասնագիտական ուս. հաստատություններում՝ 516 հզ.: Մրցույթային քննությունով կարող են ընդունվել բոլոր աշխատավորները, առանց տարիքային սահմանափակման, բուհեր՝ միջնակարգ կրթությամբ, տեխնիկումներ, ուսումնարաններ՝ 8-ամյա կամ միջնակարգ դպրոց ավարտածները։ Ուսման տևողությունը 0,5-1 տարով ավելի է ցերեկային համակարգից։ Պարապմունքները տարվում են շաբաթը 4 օր, 4-ական ժամով։ Ծրագրերն ու դասագրքերը նույնն են, ինչ ցերեկային ուսումնական հաստատություններում։ Ուսուցումն ավարտվում է դիպլոմային նախագծի (դիպլոմային աշխատանքի) պաշտպանությամբ կամ պետական քննության հանձնումով։ ՀՍՍՀ-ում բուհերին կից գործում է 11 երեկոյան ֆակուլտետ, որտեղ 1973-1974 ուս. տարում ընդունվել է 1081 մարդ։ 1974-75-ին կար 1 ինքնուրույն երեկոյան տեխնիկում (256 սովորող) և ստացիոնար ուսումնարաններին ու տեխնիկումներին կից՝ 79 բաժանմունք։ (8295 սովորող)։ Սովորողներին տրվում են արտոնություններ, աշխատավարձի վճարումով լրացուցիչ արձակուրդներ, կրճատված աշխատանքային օր կամ մեկ օրով պակաս աշխատանքային շաբաթ՝ աշխատավարձի 50%-ի պահպանմամբ են։ Շրջանավարտներն ստանում են կրթության վկայական՝ ատեստատ, կամ դիպլոմ՝ համամիութենական միասնական օրինակով։