Երազը կարմիր ապարանքում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Երազը կարմիր ապարանքում
红楼梦
Hongloumeng2.jpg
Հեղինակ Ցաո Սյուեցին
Տեսակ written work և հետմահու հրատարակված ստեղծագործություն
Ժանր zhanghui novel, վեպ և xiaoshuo
Մասն է Չորս դասական վեպ
Բնօրինակ լեզու չինարեն
Կերպար(ներ) Lin Daiyu, Jia Baoyu և Xue Baochai
Երկիր Չինաստան
Հրատարակման տարեթիվ 1792 և 18-րդ դար
Dream of the Red Chamber Վիքիպահեստում
Վեպի նկարազարդումերից
Վեպի նկարազարդումներից
Վեպի նկարազարդումներից

«Երազը կարմիր ապարանքում» (չին.`|紅樓夢|红楼梦|hónglóumèng|հունլոումեն) — չինական չորս դասական վեպերից ամենամեծ ժողովրդականություն վայելող վեպը, որի առաջին 80 գլուխների հեղինակը Ցաո Սյուցզինն է. վեպի այդ մասը նա հրատարակել է իր մահից քիչ առաջ՝ 1763 թվականին, «Նոթեր քարի մասին » (չին՝.|石頭記|石头记|shítóu jì|Շիտոու ցզի) խորագրով: Դրանից մոտավորապես երեսուն տարի անց՝ 1791 թվականին, հրատարակիչ և գրող Գաո Էն իր օգնականի հետ միասին հորինել և հրատարակել է ևս 40 գլուխ՝ ավարտի հասցնելով վեպի սյուժետային գծերը[1] և տալով ներկայիս վերնագիրը: Վեպն ուսումնասիրողները մինչև օրս էլ վիճում են, թե որքանով է վեպի վերջին մասն արտացոլում Ցաոյի հեղինակային մտահղացումը:

«Երազը կարմիր ապարանքում» վեպը բազմապլան պատում է Ցզյա գերդաստանի երկու՝ Ժունգո և Նինգո ճյուղերի անկման մասին, և այդ խորապատկերի վրա, բացի գերդաստանի երեք սերունդների անդամներից, տարբեր դրվագներում հայտնվում են ավելի քան չորս հարյուր այլ կերպարներ՝ հարազատ-բարեկամներ, ընկերներ, ծանոթներ (հիմնականում՝ կանայք)... Կերպարների այդքան մեծ քանակություն ունենալով հանդերձ՝ այս վեպը, ի տարբերություն նախորդ չինական վեպերի, ունի նաև կուռ դիպաշար՝ սյուժետային հստակ գիծ և պիրկ կառուցվածք[2]: Դա առաջին վեպն է, որտեղ հեղինակը հանգամանորեն արտացոլում է հերոսների հույզերն ու ապրումերը, նրանց տրամադրությունները, այդ տրամադրությունների փոփոխությունները[2][3]: Վեպը կիսով չափ ինքնակենսագրական է. ինքնակենսագրական տարրերը ազատորեն միահյուսված են Ցզյա գերդաստանի վերելքի ու անկման մասին հիմնական պատումին[4]), ընդ որում՝ հորինվածքներն ու առօրյա իրադարձությունները հերթագայվում են գերբնական դեպքերի նկարագրություններով: Այդ ծավալուն ստեղծագործության մեջ հոգեբանական բնութագրումներով պատկերված են 18-րդ դարի չինական ազնվականության բարքերը, կերտված են տիպական կերպարներ: Կարմիր ապարանքը այն վայրն է, որտեղ չին մեծահարուստ ազնվական ընտանիքների աղջիկնր են ապրում:

Վեպը գրաքննության կողմից քանիցս արգելվել է Չինաստանում՝ անպատշաճ, անպարկեշտ բովանդակության պատճառով[2]: Իսկ 1980 թվականին Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի համակարգում ստեղծվել է հատուկ մի ինստիտուտ, որի խնդիրն է հանգամանալի, մանրակրկիտ հետազոտման ենթարկել «Երազը կարմիր ապարանքում» վեպը: Մինչև անգամ՝ մի առանձնահատուկ գիտական դիսցիպլին է ի հայտ եկել՝ «խունսյուե» 紅学 (պինյին՝ hóngxué), որը բառացի թարգմանությամբ նշանակում է կարմրաբանություն կամ կարմրագիտություն[5]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. David Hawkes, "Introduction," The Story of the Stone Volume I (Penguin Books, 1973), pp. 15–19.
  2. 2,0 2,1 2,2 О. Л. Фишман. «Сон в красном тереме», История всемирной литературы. - Т. 5. - М., 1988. - стр. 593—599
  3. «CliffsNotes, About the Novel: Introduction»։ Cliffsnotes.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-06-05-ին։ Վերցված է 2011-07-16 
  4. Jonathan D. Spence, Ts'ao Yin [Cao Yin] and the K'ang-Hsi Emperor: Bondservant and Master (New Haven,: Yale University Press, 1966) is a study of Cao's grandfather.
  5. Jonathan Spence, The Search for Modern China (New York: Norton, 1990), 106—110.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]