Գրագիտություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Գրագիտություն(հուն.՝ γράμματα — կարդալ և գրել)։ Բանավոր ն գրավոր խոսքը որոշակի աստիճան յուրացնելու կարողություն։ Բնակչության մակարդակի կարևորագույն ցուցանիշներից Է։ Գրագիտության կոնկրետ չափանիշը տարբեր է, այն կախված է տնտեսության զարգացման տարբեր փուլերում բնակչության կուլտուրական զարգացման պահանջներից։ Գրագիտություն հասկացության վիճակագրական միասնական գնահատակաևի հարցը քննարկվել է միջազգային կոնգրեսններում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ՄԱԿ-ի սոցիալ-տնտեսական խորհրդի՝ բնակչության հանձնաժողովը բազմիցս քննարկել է գրագիտության հարցը։ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր կոնֆերանսի որոշման համաձայն գրագետ են համարվում նրանք, ովքեր կարողանում են գրավոր վերարտադրել առօրյա կյանքի պարզ նկարագրությունը։ Այս ցուցանիշը, սակայն, ընդունելի է միայն հետամնաց և զարգացող երկրների համար։ Համատարած գրագիտությամբ երկրների համար բնակչության կուլտուրական մակարդակը գնահատելիս հիմնական ցուցանիշը համարվում է կրթությունը։ Կապիտալիստական երկրներում աշխատավորության գրագիտությունը զարգացվում է շահագործող դասակարգի շահերին համապատասխան՝ այն չափով միայն, որքանով գրագիտությանը անհրաժեշտ է բանվորին մեքենաների տեխնիկային տի–րապետելու համար։ Սոցիալիզմի երկրներում գրագիտության բնակչության կուլտուր-կրթական ընդհանուր զարգացման, սոցիալիստական շինարարության, պետության կառավարման մեջ մարդու մասնակցության անհրաժեշտ պայմանն է։ «Անգրագետ մարդը քաղաքականությունից դուրս է, նրան նախ պետք է այբուբեն սովորեցնել։ Առանց սրան չի կարող քաղաքականություն լինել» (Լենին Վ․ Ի․, Երկ․, հ․ 33, էջ 72)։ 1897 թվականի տվյալներով Հայաստանում 9—49 տարեկան բնակչության 8.7%-ն էր միայն գրագետ։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը ԽՍՀՄ բոլոր ժողովուրդներին հնարավորություն տվեց մայրենի լեզվով կրթություն ստանալու։ Սովետական Հայաստանի Ժողկոմխորհի 1921 թվականի դեկրետով որոշվեց 8—49 տարեկան գրել կարդալ չիմացող ողջ բնակչությանը պարտադիր գրագիտություն սովորեցնել դպրոցներում, կարմիր խրճիթներում և ակումբներում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 192 CC-BY-SA-icon-80x15.png