Գեորգի Օբրետենով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գեորգի Օբրետենով
բուլղար․՝ Георги Тихов Обретенов
Georgi Obretenov.jpg
մոտ. 1849 - մայիսի 10, 1876(1876-05-10)
ԾննդավայրՌուսե, Բուլղարիա
Մահվան վայրԲուլղարիա
Մարտեր/
պատերազմներ
April Uprising?

Գեորգի Տիխով Օբրետենով (բուլղար․՝ Георги Тихов Обретенов; մոտ. 1849, Ռուսե, Բուլղարիա - մայիսի 10, 1876(1876-05-10), Բուլղարիա), բուլղարացի հեղափոխական, 1876 թվականի ապրիլյան հակաթուրքական ապստամբության անդամ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ռուսե քաղաքում 1895 թվականից հետո, Տոնկա Օբրետենովայի (բուլղ.` Тонка Обретенова, բաբա Տոնկա, հեղափոխական) ամենափոքր տղան է: Գեորգին ավարտել է Ռուսեի դպրոցը, օգնել հորը առևտրի մեջ Իսակչա գյուղում (Հյուսիսային Դոբրուջա): 1870 թվականի գարնանը մտել է Օդեսայի կադետական դպրոց: 1875 թվականին վերադարձել է Ռուսե` ապստամբությանը նախապատրաստվելու համար, մասնակցել է Վելիկո Տիռնովոյի վաշտի սպառազինությանը: 1875 թվականին Ստարոզագորսկի ապստամբության ձախողումից հետո նա փախավ Ռումինիա:

Գյուրգեվյան հեղափոխական կոմիտեն գնահատել է Օբրետենովի պատրաստվածությունը և նրան նշանակել հեղափոխության քարոզիչ Իլարիոն Դրագոստինովի օգնական և ապրիլյան ապստամբության ժամանակ Սլիվենյան հեղափոխական 2-րդ շրջանի զինվորական հրահանգիչ: Գեորգի Իկոնոմովը որոշել էր հեռանալ Սլիվենից և տեղափոխվել մեկ այլ հեղափոխական շրջան, և այդ որոշումը թելադրված էր ամենայն հավանականությամբ այն բանով, որ Իկոնոմովի ընդհատակյա աշխատանքը կբացահայտեն Սլիվենում: Այդ նույն ժամանակ Իլարիոն Դրագոստինովը և նրա օգնական Օբրետենովը ժամանել են Սլիվեն, իսկ մի փոքր ժամանակ առաջ` Կրիստյո Կուչյուկովը Շումենից, որն ուղարկված էր ներգաղթյալների կենտրոնի կողմից Սլիվենյան հեղափոխական շրջանում աշխատելու նպատակով: Այսպիսով, Օբրետենովը դաշնակից է ձեռք բերել ի դեմս Կուչյուկովի, զբաղվելով բուլղարական հայրենասիրական քարոզչությամբ:

Տիռնովոյի շրջանի հանձնաժողովի անդամների գործողությունների շնորհիվ առաջիկա ապստամբության մասին բոլոր լուրերը հասել էին Սլիվենի ընդհատակյա հեղափոխականներին: Որոշ ժամանակ Դրագոստինովը գնաց Արբանասի, որպեսզի հրաժեշտ տա իր հարազատներին ու ընկերներին: Ստարա Պլանինայի միջով Օբրետենովը գնաց Տվիրդիցու, որտեղ նա կանգ առավ քահանա Ստեֆանի մոտ,իսկ ապստամբների համար նյութերով ուղեբեռը թաքցրեց եկեղեցու զոհասեղանի տակ: Այդտեղից նա գնաց Կորտեն գյուղ, տեղական կոմիտեի ղեկավար Գեորգի Կոլեվի մոտ, սայլի մեջ տանելով նյութերով ուղեբեռը: Եկեղեցու հետևորդների գործունեությունը խթանել է Սլիվենի նախապատրաստական ​​աշխատանքին, թեև նրանց միջև մարտավարական հակասությունները չեն հաղթահարվել: Շատերը կողմնակից էին այն բանին, որ քաղաքում ոչ թե ապստամբություն բարձրացնեն, այլ կենտրոնանան ամբողջ Բուլղարիայով ապստամբության ելույթների վրա, որն արտացոլվել էր Սլիվենի ելույթների նախապատրաստության մեջ:

Օբրետենովը ժամանակակից հրացաններ բերեց Սլիվեն և իր գործընկերներին ասաց, որ նրանք պետք է շատ լավ զինված լինեն: Գյուրգեվ մեկնելուց առաջ Օբրետենովը պատվիրել է իր ընկերներին զինել բոլոր զինակիցներին. բոլորը պետք է ունենային ատրճանակ և դրա համար 200 գնդակ, հրացան և դրա համար 250 փամփուշտ, ինչպես նաև դաշույններ: Բացի այդ, զինվորը պետք է ունենար երկու գոտի փամփուշտների համար: Օբրետենովը պնդում էր, որ 2-րդ հեղափոխական շրջանի բոլոր ապստամբները պետք է այդպես զինվեին և բանավոր հանձնարարություններ է տվել զինվորական գործի համար, չթողնելով որևէ գրավոր հրաման: Կան այն բանի ապացույցներ, որ Սլիվենի հեղափոխական կոմիտեի ղեկավարությունը փորձել է հրացաններ ստանալ Ռումինիայից, կամավոր հիմունքներով գումարներ հավաքելով դավադիրներից: Գեորգին նաև դրոշակ էր բերել Սլիվեն, որ կարել էին իր քույրեր Պետրանան և Անաստասիան:

Կուշ-Բունարի ապստամբների առաջնորդները` Իլարիոն Դրագոստինովը, Ստոիլ Վոյեվոդան, Գեորգի Օբրետենովը և Գեորգի Դրաժեվը որոշեցին, չնայած իրենց ենթակաների փոքր թվին, Կոտլենի տարածաշրջանում բուլղարական ապստամբություն կազմակերպել: Նեյկովոյի ճանապարհին սննդամթերքի համար նրանք պայքարի մեջ մտան միավորված թուրքական ուժերի` բաշիբոզուկների, կանոնավոր թուրքական զորքերի և չերքեսյան հեծելազորի դեմ: Օբրետենովը մասնակցել է թշնամու հարձակումների հետմղմանը և պաշտպանել այն զինակիցներին, որոնք վատ էին զինված (հին, անվստահելի զենքերով): Նա մարտի ժամանակ ծանր վիրավորվել է և 1876 ​​թվականի մայիսի 10-ին ինքնասպանություն գործել` չցանկանալով գերի ընկնել:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • П. Божинов Кой кой е сред българите XV-XIX. — София, 2000.
  • К. Косев Априлското въстание в съдбата на българския народ. — София, 2001.
  • Й. Митев История на Априлското въстание 1876. — София, 1981. — Т. Том 1.