Արխիպ Տեսլենկո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արխիպ Տեսլենկո
Архип Тесленко.jpg
Ծնվել էմարտի 2 (14), 1882
ԾննդավայրQ12118508?, Պոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էհունիսի 28 (հուլիսի 11), 1911 (29 տարեկանում)
Վախճանի վայրՊոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտությունգրող
Լեզուուկրաիներեն և ռուսերեն
Ազգությունուկրաինացի
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Ժանրերպատմվածք

Արխիպ Եֆիմովիչ Տեսլենկո (ուկր.՝ Архип Юхимович Тесленко, մարտի 2 (14), 1882, Q12118508?, Պոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 28 (հուլիսի 11), 1911, Պոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), ուկրաինացի գրող:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արխիպ Տեսլենկոն ծնվել է 1882 թվականին Պոլտավայի մարզի Խարկովցի գյուղում, աղքատ գյուղացու ընտանիքում: Ծնողները, չնայած իրենց աղքատությանը, աշխատում են որդուն կրթություն տալ: 1897 թվականի փետրվարին Տեսլենկոյի «հերետիկոսության ու ազատամտության» համար վտարվել է տեղի ծխական դպրոցից: Այնուհետև կուլակների մոտ բատրակություն է արել, աշխատել որպես գրագիր, հեռագրիչ: 1904-1905 թվականներին Տեսլենկոն գրել է մի շարք պատմվածքներ գյուղական չքավորության կյանքից, որոնք տպագրվել են 1907 թվականին: 1905 թվականին Տեսլենկոյին ձերբակալում են գյուղացիների մեջ հեղափոխական թռուցիկներ տարածելու համար: Հինգ շաբաթ նա նստում է բանտում: Բանտից ազատվելուց հետո Տեսլենկոն շարունակում է իր հեղափոխական գործունեությունը: Կուլակները հետապնդում են նրան, և ստիպված նա փախչում է: 1906 թվականի հոկտեմբերին նրան կրկին ձերբակալում են և աքսորում Վյատկայի նահանգ: Աքսորից տանջված, թոքախտով հիվանդ՝ Տեսլենկոն 1910 թվականին վերադառնում է հայրենիք, ապրում ծայրահեղ աղքատության մեջ, բայց և այնպես, շարունակում է իր գրական գործունեությունը: Չքավոր երիտասարդությունը, շահագործումից ու դաժան ճնշումից խորտակված նրա կյանքը Տեսլենկոյի հիմնական թեման է[1][2]:

Արխիպ Տեսլենկոյի հուշարձանը Լոխովիցայում

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Խարկովցի գյուղում հիմնադրվել է Տեսլենկոյի անվան գրական թանգարան:
  • 1974 թվականին Լոխովիցայի շրջկենտրոնում՝ Մշակույթի տան դիմաց բացվել է Արխիպ Տեսլենկոյի հուշարձանը (քանդակագործ՝ Իննա Կոլոմիեց):
  • Կիևի այն տանը, որտեղ 1905-1909 թվականներին ապրել է Տեսլենկոն, փակցվել է նրա հուշատախտակը (գրանիտ, ճարտարապետ՝ Ի. Ի. Մակուշենկո):

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Євшан М. А. Тесленко // ЛНВ. - Ч. 4. - Львів, 1912.
  • Півторадні В. Архип Тесленко. - К., 1991 1 1956.
  • Сарана Ф. Бібліографія творів і літератури про А. Тесленка // Архип Тесленко. Твори. - К., 1956.
  • Смілянська В. Архип Тесленко. - К., 1971.
  • Степан Процюк про Василя Стефаника, Карла-Густава Юнга, Володимира Винниченка, Архипа Тесленка, Ніку Турбіну / С. Процюк. - Київ : Грані-Т, 2008. - 96 с. - (Серія «Життя видатних дітей»). - ISBN 978-966-465-155-1

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ուկրաինական կլասիկ գրողների պատմվածքներ, Հայպետհրատ, Երևան, 1956:
  2. «Тесленко // Литературная энциклопедия. Т. 11. — 1939 (текст)»։ feb-web.ru։ Վերցված է 2017-04-19 

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Енциклопедія українознавства. В 10 т. / Гол. ред. В. Кубійович. - Париж; Нью-Йорк: Молоде Життя, 1954-1989