Անհատականության դիսոցիատիվ խանգարում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անհատականության դիսոցիատիվ խանգարում
Dissociative identity disorder.jpg
Տեսակհիվանդություն[1][2] և հոգեկան հիվանդություն[3][4]
ՊատճառՀոգեբանական տրավմա[5][6][7][8][9][10], Repeated Trauma? և Childhood trauma?[11][7]
Բուժաքննությունinterview?[8], հարցաթերթիկ և Հոգեբանական դիտում
Բժշկական մասնագիտությունհոգեբուժություն և հոգեբանություն
ԲուժումՀոգեթերապիա, supportive care?, counseling?, psychoeducation? և Արտ-թերապիա
Dissociative identity disorder Վիքիպահեստում
Պաստառ՝ ռեժ. Նայթ Շյամալանի ՙՙՍպլիտ՚՚ կինոնկարից, որը պատմում է անձի դիսոցիատիվ խանգարմամբ տառապող Քեվին Քրամբի (Ջեյմս Մքավոյ) մասին, ում ներսում ապրում էր 23 ՙՙես՚՚ , իսկ 24-րդի առաջացման դեմ Քեվինը փորձում է պայքարել:

Անհատականության դիսոցիատիվ խանգարում (առօրյա, ոչ մասնագիտական բառապաշարում առավել հայտնի որպես անձի երկատում, անձի երկվություն) - հազվադեպ հանդիպող հոգեկան խանգարում, որի դեպքում մարդու անհատականությունը կիսվում է, և ստեղծվում է տպավորություն, որ մի մարմնում ՙՙապրում են՚՚ տարբեր եսեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ փոխարինում են միմյանց: Եսերը կարող են ունենալ տարբեր սեռ, տարիք, ազգություն, խառնվածք, մտավոր կարողություններ, աշխարհընկալում, տարբեր կերպ արձագանքել միևնույն իրավիճակին: Այսպես կոչված ՙՙհերթափոխից՚՚ հետո տվյալ պահին ակտիվ եսը չի կարող հիշել, թե ինչ է կատարվել մինչդեռ ակտիվ են եղել մյուսները:

Նման խանգարման պատճառ են հանդիսանում վաղ մանկությունում ունեցած ծանր հուզական տրավմաները, պարբերաբար կրկնվող ֆիզիկական, սեքսուալ կամ հուզական բնույթի բռնությունները, ինչպես նաև այլ հոգեկան խանգարումներ, որոնք ավելի վաղ չեն դրսևորվել: Խանգարման այս տեսակն իրենից ներկայացնում է պաշտպանական մեխանիզմ, որի ժամանակ մարդն իր հետ կատարվածը ընկալում է այնպես, ասես դա կատարվել է մեկ ուրիշի հետ: Այս մեխանիզմն օգտակար է այնքանով, որ թույլ է տալիս մարդուն պաշտպանվել զգացմունքային ծանրաբեռնվածությունից, սակայն դրա ծայրահեղ ակտիվացման դեպքում ի հայտ են գալիս դիսոցիատիվ խանգարումներ: Ի հեճուկս տարածված մոլորությանը՝ դիսոցիատիվ խանգարումները չեն առնչվում շիզոֆրենիայի հետ:

Անհատականության դիսոցիատիվ խանգարման գոյությունը՝ ծայրահեղ հազվադեպ լինելու պատճառով, երկար ժամանակ կասկածի տակ է դրվել:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Disease Ontology release 2019-05-13 — 2019-05-13 — 2019.
  2. Monarch Disease Ontology release 2018-06-29sonu — 2018-06-29 — 2018.
  3. Saxena S, KV P. DSM-III subclassification of dissociative disorders applied to psychiatric outpatients in India. // Am. J. Psych.APA, 1989. — Vol. 146, Iss. 2. — P. 261–262. — ISSN 0002-953X; 1535-7228doi:10.1176/AJP.146.2.261
  4. Dell P. F. Dissociation and the Dissociative Disorders — 2010. — doi:10.4324/9780203893920
  5. American Psychiatric Association DSM-IVWashington: 1994. — ISBN 978-0-89042-061-4, 978-0-89042-062-1 — doi:10.1176/APPI.BOOKS.9780890420614.DSM-IV
  6. http://id.who.int/icd/entity/1829103493
  7. 7,0 7,1 Marty M. A., Segal D. L. DSM-5 — 2015. — P. 1–6. — doi:10.1002/9781118625392.WBECP308
  8. 8,0 8,1 International Society for the Study Guidelines for Treating Dissociative Identity Disorder in Adults, Third Revision // Journal of Trauma and Dissociation — 2011. — Vol. 12, Iss. 2. — P. 115–187. — ISSN 1529-9732; 1529-9740doi:10.1080/15299732.2011.537247
  9. International Society for Study of Dissociation Guidelines for treating dissociative identity disorder in adults (2005). // Journal of Trauma and Dissociation — 2005. — Vol. 6, Iss. 4. — P. 69–149. — ISSN 1529-9732; 1529-9740doi:10.1300/J229V06N04_05
  10. https://www.msdmanuals.com/en-gb/professional/psychiatric-disorders/dissociative-disorders/dissociative-identity-disorder — 2019.
  11. https://www.msdmanuals.com/en-gb/professional/psychiatric-disorders/dissociative-disorders/dissociative-identity-disorder