Այնու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Այների բնակության վայրերը XIX դարի վերջերին
Այները ավանդական տարազով, 1904
Ainu house in Teshikaga Town Kussharo Kotan Ainu Museum.jpg

Այներ, տեղաբնիկ հնագույն ժողովուրդ, որ յամատո ճապոնացիներից և ռուսներից առաջ ապրել է Օխոտի ծովի ափամերձ տարածքներում, ներառյալ Ճապոնիայի հյուսիսային կղզիները, Ռուսաստանի Կամչատկա թերակղզու հարավը, Կուրիլյան և Սախալին կղզիները, Խաբարովսկի երկրամասը[1][2][3][4]։ Այս ժողովրդի ծագումնաբանության վերաբերյալ տարբեր վարկածներ կան, դրանցից մեկի համաձայն նրանց նախնիները եկել են Հայկական լեռնաշխարհից։ Ճապոնական պատմական աղբյուրներում այս ժողովուրդը հիշատակվում է էզո անվանումով (Ezo (ճապ.՝ 蝦夷)):

Պաշտոնապես Ճապոնիայում հաշվվում է այնու ժողովրդի մոտավորապես 25.000, ոչ պաշտոնապես՝ 200.000 և ավելի ներկայացուցիչ (ճապոնական հասարակությունում գրեթե համապարփակ ուծացման ենթարկվելու հետևանքով այնու ժողովրդի բազում ներկայացուցիչներ պատկերացում չունեն իրենց նախնիների մասին)։ 2000 թվականի տվյալներով՝ այսպես կոչված մաքուր այնուների թվաքանակը գնահատվել է 300-ի սահմաններում[5]։

1966 թվականին արձանագրվել է այնուերեն խոսող շուրջ 300, 2008 թվականին՝ 100 անհատ[6][7]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Cobb Ellie (11 August 2020)։ «Japan's unknown indigenous cuisine»։ www.bbc.com։ Վերցված է 2020-08-16 
  2. «Ainu Indigenous Source 1»։ October 25, 2017 
  3. «Ainu Indigenous Source 2» 
  4. Shibatani Masayoshi (1990)։ The Languages of Japan։ Cambridge University Press։ էջ 3։ ISBN 978-0-521-36918-3։ Արխիվացված է օրիգինալից January 6, 2017-ին։ Վերցված է September 21, 2016 
  5. Li, David C.S., Lee, Sherman (2004)։ «Bilingualism in East Asia»։ in Tej K. Bhatia, William C. Ritchie։ The Handbook of Bilingualism։ Malden: Blackwell Publishing։ էջեր 742–779։ ISBN 9780470756744 
  6. Honna Nobuyuki, Tajima Hiroko Tina, Minamoto Kunihiko (2000)։ «Japan»։ in Kam Ho Wah, Wong Ruth Y. L.։ Language Policies and Language Education: The Impact in East Asian Countries in the Next Decade։ Singapore: Times Academic Press։ ISBN 978-9-81210-149-5 
  7. Hohmann, S. (2008). "The Ainu's modern struggle". World Watch. 21 (6): 20–24.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կազմակերպություններ
Թանգարաններ և ցուցահանդեսներ
Հոդվածներ
Տեսաֆիլմեր
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 346 CC BY-SA icon 80x15.png