Գալուա Էվարիստ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գալուա Էվարիստ
Galois.jpg
(մաթեմատիկոս)
ԱԱՀ՝ Գալուա Էվարիստ
Բնագիր
ԱԱՀ՝
Évariste Galois
Ծննդյան օր՝ հոկտեմբերի 25, 1811
Ծննդավայր՝ Բուլ- լա -Ռեն (Ֆրանսիա)
Վախճանի օր՝ մայիսի 31, 1832
Վախճանի վայր՝ Փարիզ (Ֆրանսիա)

Գալուա Էվարիստ (ֆր.՝ Évariste Galois, ծնվ.1811 թ. հոկտեմբերի 25 - ին, Բուլ- լա -Ռեն, Փարիզի մոտակայքում, Ֆրանսիա, - մահ. 1832 թ. մայիսի 31 - ին, Փարիզ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս։ Գալուաի պատկերացումների վրա է կառուցված հանրահաշվական հավասարումների տեսությունը։ Էվարիստ Գալուան սովորել է Լուի-լե-Գրան լիցեյում, 1830 թ. ընդունվել է Փարիզի Բարձրագույն նորմալ դպրոց և մեկ տարի անց հեռացվել է քաղաքական նկատառումներով։ Թեև նա շատ կարճ կյանք է ապրել՝ ընդամենը 21 տարի, սպանվել է մենամարտում, սակայն մենամարտի նախօրյակին ընկերոջն ուղղված նամակում նա շարադրել է հանրահաշվական ֆունկցիաներից կախված ինտեգրալների մասին հիմնական թեորեմները։ Նրա ուսումնասիրությունները բացառիկ մեծ ազդեցություն են ունեցել հանրահաշվի զարգացման վրա։ Ըստ էության՝ Գալուան ստեղծել է հանրահաշվական վերջավոր տարրերի ամբողջական տեսություն՝ խմբերի տեսությունը, որն այժմ կոչվում է նրա անունով։

Գալուան ստեղծել է նաև աղմկակայուն կոդավորման տեսության հիմքերը, առանց որի հնարավոր չէր լինի իրականացնել թվային տեղեկույթի և թվային հեռուստատեսության հաղորդումները։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան // Գիրք 1 // հատոր 1 // Երևան // 2008 թ., էջ 201