Առցանց բանկային գործ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Առցանց բանկային գործն իրականացնող սարքավորում։

Առցանց բանկային գործ կամ առցանց բանկինգ (անգլ.՝ Online banking), բանկային սպասարկման հեռակառավարման տեխնոլոգիաների ընդհանուր անվանում, որի միջոցով հաճախորդները հնարավորություն են ստանում առցանց՝ իրենց բանկային կազմակերպության կողմից նախատեսված ապահով կայքում դրամային գործառույթներ իրագործել։

Պատմություն[խմբագրել]

Առցանց բանկինգն առաջացել է համացանցի զարգացմանը զուգահեռ, երբ համացանցը վերածվեց ամբողջական կիբեռտարածության։ Ցանցը սկսեց դառնալ բոլորին հասանելի զանգվածային տեղեկատվության սպասարկման համակարգ։ Ինտերակտիվ բնութագրիչ շփումը ցանցի հետ հանգեցրեց նրան, որ առաջացավ առցանց միջոցով ծախսեր կատարելու հնարավորություն ստեղծելու անհրաժեշտություն։ Արևմուտքում առաջ եկան դիստանցիոն առևտրային ծառայություններ, որտեղ կարելի էր ծանոթանալ առաջարկվող ապրանքներին, տեսնել համակարգչի էկրանին դրանց նկարները և անմիջապես պատվիրել ապրանքը՝ լրացնելով համապատասխան տեղեկանքը։

Նման ծառայությունները հետագայում լրացվեցին նույն ցանցի՝ ապրանքի դիստանցիոն վճարման համակարգով՝ սկզբում կրեդիտ քարտերի միջոցով, այնուհետև ինտերնետով վճարման համար հատուկ մեխանիզմով։

Էլեկտրոնային հաշիվների ապահով մշակման համար գումնարներ էին ծախսվում, ինչը և գրավեց առաջատար համակարգչային կազմակերպությունների ուշադրությունը։ Արևմուտքում որոշ բանկեր սկսեցին ստեղծել վճարման ծառայություններ՝ ամբողջովին կենտրոնացված համացանցի վրա։ Ստեղծվեցին նաև մի քանի «վիրտուալ բանկեր», որոնց սպասարկումը հենց կատարվում էր համացանցի միջոցով։

Կառուցվածք[խմբագրել]

Համացանցի հնարավորությունները կիրառվում են բանկի գրեթե բոլոր բնագավառներում՝ սկսած հաճախորդների հետ շփումից, մինչև այլ բանկերի հետ կապի մեջ լինելուց։

Համացանցում ցանկացած ֆինանսական կազմակերպության աշխատանքի առաջին քայլը սովորաբար լինում է սարդոստայնի օգտագործումը որպես գովազդի միջոց։

Երկրորդ քայլը՝ հաճախորդներին բանկի բազային մուտքի հնարավորություն տալն է։ Հաճախորդներին հնարավորություն է տրվում տեսնել իրենց վերաբերվող ֆինանսական տեղեկատվությունը։

Երրորդ քայլը՝ հաճախորդների հետ ինտերակտիվ փոխազդեցությունն է։ Այսպիսի փոխազդեցության շնորհիվ՝ հաճախորդը ստանում է ոչ միայն ֆինանսական տեղեկատվության մուտք, այլ նաև տեղեկատվության մեջ ուղղումներ կատարելու և անցկացնելու տարբեր հաշվարկներ։

Արևմուտքում արդեն գոյություն ունեն «վիրտուալ բանկեր», որոնք ընդհանրապես չունեն մասնաճյուղեր, և բոլոր գործարքները կատարում են համացանցով։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Յու. Ն. Կոնդրաշով «Առցանց բանկային գործի նախաբան»