Ամերիկյան ֆուտբոլ
| Ամերիկյան ֆուտբոլ | |
 |
|
| Մարմին | |
|---|---|
| Այլ անուններ | Գրիդրոն |
| Առաջին | Նոյեմբերի 6, 1869թ.` Ռադջերսի և Փրինսթոնի համալսարանների միջև |
| Թիմ | Այո, յուրաքանչյուրում` 11 հոգի |
| Սեռ | Արական, իգական |
| Կարգավիճակ | Թիմային, գնդակով խաղ |
| Հարմարանք | Ձվաձև գնդակ |
| Վայր | Ամերիկյան ֆուտբոլի դաշտ |
| Օլիմպիական խաղեր | Ոչ, ցուցադրվել է 1932թ.-ի ամառային օլիմպիական խաղերում Չի ճանաչվել որպես օլիմպիական սպորտաձև |
Ամերիկյան ֆուտբոլ (անգլ` American football), թիմային, ոչ օլիմպիական սպորտաձև: Խաղի համար օգտագործվում է ձվաձև գնդակ: Խաղի նպատակն է նշված ձվաձև գնդակը հասցնել հակառակորդ թիմի վերջնագոտի (անգլ.` end zone) և այդ կերպ միավորներ վաստակել: Գնդակը վերջնագոտի հասցնելու համար ֆուտբոլիստը կարող է ընտրություն կատարել հետևյալ տարբերակների միջև`
- Գնդակը հասցնելով հակառակորդի գոլային գծից ներս (թաչդաուն) (6 միավոր)
- Գոլային գծից ներս ստանալով փոխանցում ()
- Գնդակը ոտքով հարվածելով հակառակորդի գոլային սյուների միջև ()
- Հակառակորդ թիմի գնդակակիրին (ball carrier) հրելով և քաշելով իր իսկ վերջնագոտուց ներս (2 միավոր)
Խաղն անցկացվում է 120 յարդ (110 մետր) երկարությամբ և 53 1/3 յարդ (49 մետր) լայնությամբ ուղղանկյուն կանաչապատ դաշտում: Թիմերի այսպես կոչված «դարպասները» իրենցից ներկայացնում են 10 ֆուտ (3 մետր) բարձրությամբ երկու զուգահեռ հենասյուններ, որոնց միջև ընկած հեռավորությունը կազմում է 18,6 ֆուտ (5,7 մետր):
Խաղի ժամանակը բաղկացած է 4 հատ 15 րոպեանոց քառորդներից: Հավասար հաշվի դեպքում տրվում է լրացուցիչ ժամանակ` օվերթայմ, որի տևողությունը նույնպես 15 րոպե է:
Սպորտաձևը հատկապես տարածված է Միացյալ Նահանգներում: Կանադայում գործում է կանադական ֆուտբոլը, որի կանոնները մի փոքր տարբերբերվում է ամերիկյանից: ԱՄՆ-ում կան ամերիկյան ֆուտբոլի ավագ դպրոցի, համալսարանային և պրոֆեսիոնալ մակարդակներ, որոնց կանոնները շատ աննշան են միմյանցից տարբերվում:[1] Ամենաառաջնակարգ լիգան այս սպորտաձևում համարվում է ԱՄՆ-ի Ֆուտբոլի ազգային լիգան (National Football League, կրճատ` NFL):
Ամերիկյան և կանադական ֆուտբոլների տարբերությունները կանոնների և մարզադաշտի չափերի միջև են:[2] Երկու սպորտաձևերն էլ համարվում են ռեգբիի և սովորական ֆուտբոլի սկզբնական տարբերակները:
Արտաքին հղումներ [խմբագրել]
 |
Տես՝ ամերիկյան ֆուտբոլ Վիքիբառարան, բառարան և թեզաուրուս |
- Ֆուտբոլային հանդիպում Չիկագոյի և Միչիգանի համալսարանների ակումբների միջև (1903թ. տեսանյութ)
- NFL-ի պաշտոնական կայքը
Ծանոթագրություններ [խմբագրել]
- ↑ See 2006թ.-ի NCAA Ֆուտբոլային օրենքները(չաշխատող հղում)
- ↑ Միացյալ Նահանգներում և Կանադյում «ֆուտբոլ» տերմինը նշանակում է կամ «ամերիկյան» կամ «կանադական ֆուտբոլ»: Հիմնականում տեսակը հասկացվում է կոնտեքստից:
