Օնդոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ondol.png

Օնդոլ (կոր.՝ 온돌)՝ տների ջեռուցման ավանդական համակարգ Կորեայում[1]: Համակարգի առանձնահատկությունը այն է,որ ջերմությունը գալիս է հատակի լոկալ տարացքից, որը բնակիչների կողմից օգտագործվում է քնի, հյուրընկալության և աշխատանքի համար[2]:

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ի տարբերություն Հռոմեական կայսրության, որտեղ հատակի ջեռուցումը ժամանակի ընթացքումի վերջո հնացել էր, Կորեայում հատակի ջեռուցման համակարգը օգտագործվում էր հազարավոր տարիներ և կոչվում էր «Օնդոլ»[3]: Այս բառը չինարենից թարգմանաբար նշանակում է «ջերմ խոռոչ»: Ենթադրվում է, որ այս համակարգը հայտնագործվել է կորեական երեք պետությունների օրոք (մ.թ.ա I դար - VII դար): Նրա գործունեության սկզբունքը հետևյալն է: Խոհանոցում կամ սենյակի արտաքին պատին տեղադրվում էր վառարան[4]:

Տան սենյակի հատակի տակ դնում էին հորիզոնական խոռոչներ (թունելներ) ծխի և տաք օդի համար: Ջեռուցման համակարգի հատուկ կառուցվածքը օգնում էր պահպանել տաք օդը երկար ժամանակ[5][6]: Ներկայումս ջեռուցումը օնդոլ համակարգի միջոցով ավանդական կորեական բնակարանների բնորոշ գիծն է[7]: Սակայն ժամանակակից տներում օնդոլ համակարգը իր նախնական տեսքով գրեթե չի օգտագործվում, այն փոխարինվել է հատակի ջեռուցման կատարելագործված տարբերակով[8][9]:

Օնդոլ և կորեացիների մշակույթի կենցաղային առանձնահատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Aquote1.png Ավանդական ջեռուցման համակարգը ազդել է կորեացիների սոցիալական հարաբերությունների և առօրյա մշակույթի վրա: Այնպես հատակին բացակայում էին գորգերը,ինչպես նաև բացակայում է մահճակալը, այդ իսկ պատճառով մարդիկ քնում էին ջերմ հատակին, ծածկված վերմակներով: Օրվա ընթացքում նստում են հատակին, ծածկվում վերմակներով, եթե անհրաժեշտ էր: Սոցիալական բաղադրիչը այն է, որ հյուրին կամ որոշ կարևոր անձանց տրամադրվում էր հատակի ամենատաք հատվածը, այսպես դրսևորելով խորը հարգանք: Aquote2.png


Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Archived copy»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից March 7, 2008-ին։ Վերցված է December 8, 2007 
  2. «History of Radiant Heating & Cooling Systems» (PDF)։ Healthyheating.com։ Վերցված է 2016-05-19 
  3. Donald N., Clark (2000). Culture and Customs of Korea. GreenwoodPress. էջ 94. ISBN 0313304564. http://books.google.co.kr/books?hl=ko&id=1VL_4bOmv4oC&dq=ondol+heating+system&q=region#v=snippet&q=ondol&f=false. 
  4. «Traditional Korean Heating System»։ www.antiquealive.com։ Վերցված է 2016-04-10 
  5. «All That Korea: Ondol, the very unique Korean heating system»։ atkorea.blogspot.kr։ Վերցված է 2016-04-10 
  6. «미디어광장 - 메인»։ www.hanyang.ac.kr։ Վերցված է 2016-04-10 
  7. Lee Nam Yong, Lee Hyung Yong (1999)։ «Electrically heated stone bed with electromagnetic shielding layer»։ Google Patents։ Վերցված է 22 September 2016 
  8. «‘스톤 매트리스’로 돌침대 시장 깨운다»։ 헤럴드경제 미주판 Heraldk.com։ Վերցված է 22 September 2016 
  9. «[Biz] 돌침대 시장»։ MK News։ Վերցված է 22 September 2016