Տավրիդայի հանրապետության առաջին կառավարության հուշարձան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox architecture.png
Տավրիդայի հանրապետության առաջին կառավարության հուշարձան
Могила братська членів уряду республіки Таврида.jpg
Տավրիդայի հանրապետության առաջին կառավարության հուշարձանը
Կոորդինատներ44°40′28.92″ հս․ լ. 34°24′57.53″ ավ. ե. / 44.6747000° հս․. լ. 34.4159806° ավ. ե. / 44.6747000; 34.4159806Կոորդինատներ: 44°40′28.92″ հս․ լ. 34°24′57.53″ ավ. ե. / 44.6747000° հս․. լ. 34.4159806° ավ. ե. / 44.6747000; 34.4159806
Գտնվում էՌուսաստան / Ուկրաինա[1], Ղրիմ
Կառուցվել է1940
Շինության ձևըՍտելա
Կառուցել էԿ. Ֆ. Գալեև, Յ. Ու. Ուսեինով
Ներկա վիճակըԿանգուն

Տավրիդայի հանրապետության առաջին կառավարության հուշարձան (ռուս.՝ Памятник первому правительству республики Таврида), հուշարձան Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի Պրիմորսկի զբոսայգում։ Տեղադրվել է 1940 թվականին` ի հիշատակ հեղափոխական իրադարձությունների։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1933 թվականի ապրիլի 2-ին Ղրիմի ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը որոշեց Տավրիդայի խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության կառավարության անդամների հիշատակը հավերժացնելու նպատակով Ալուշտայում նրանց եղբայրական գերեզմանի վրա հուշարձան կառուցելու մասին։ Գաղափարն իրագործվեց միայն յոթ տարի անց. հուշարձանը բացվեց 1940 թվականի նոյեմբերին։ Մրցույթին ներկայացված հիսուն նախագծերից Ղրիմի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն խորհուրդն ու Ղրիմի ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը ընտրեցին ճարտարապետներ Կ. Ֆ. Գալեևի և Յ. Ու. Ուսեինովի նախագիծը[2]։

Հուշարձանը տեղադրվել է ի հիշատակ հեղափոխական իրադարձությունների։ Այստեղ 1918 թվականին թաթարական ապստամբների կողմից գնդակահարվել և թաղվել են խորհրդային հեղափոխականները։ Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտից հետո այստեղ թաղվել են նաև քաղաքը նացիստական զավթիչներից ազատագրած պարտիզաններն ու զինվորները[3]։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հուշարձանը 17-մետրանոց երկաթբետոնե ստելա է։ Պատվանդանի հիմքի տրամագիծը 14 մետր է։ Հուշարձանի ստորին հատվածը նման է գերեզմանաթմբի, որը վերին մասում վերափոխվում է հորիզոնական տեղակայված հնգաթև աստղի։ Աստղի ճառագայթների վերջնամասում տեղադրված են թաղման սափորներ, իսկ կենտրոնից վեր է խոյանում[2] խորհրդային իշխանության խորհրդանիշ[3] կարմիր աստղով պսակվող հնգանիստ բուրգը[2]։ Երեկոյան ժամերին աստղը ներսից լուսավորվում է[4]։ Հուշարձանի հուշատախտակներին փորագրված են զոհերի անունները[2], ինչպես նաև այլ գրություններ. «Հավե՛րժ փառք սոցիալիստական հեղափոխության հաղթանակի, Ղրիմում խորհրդային իշխանության համար մարտնչած հերոսներին»[5], «Այստեղ թաղված են Տավրիդայի խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության կառավարության անդամները և Ղրիմում խորհրդային իշխանության հաստատման այլ ակտիվ մասնակիցներ, որոնք գազանաբար գնդակահարվել են թաթարական ազգայնականների և սպիտակգվարդիականների կողմից 1918 թվականի ապրիլի 24-ին. Սլուցկի Անտոն` խորժողկոմի նախագահ, Տարվացկի Յան` ՌԿԿ(բ)-ի նահկոմի նախագահ և հանրապետության կենտգործկոմի անդամ[6], Կոլյադենկո Ալեքսեյ` ֆինանսների ժողովրդական կոմիսար, Նովոսելսկի Ստանիսլավ` ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսար, Բագլիկով Տիմոֆեյ` Ալուշտայի հեղկոմի անդամ, Ժիլինսկի Իվան, Կուլեշով Սեմյոն` կարմիրգվարդիականներ, Բարանով, Բեիմ Աբրամ` Սևաստոպոլի քաղխորհրդի անդամներ[7]»։

1958 թողարկվել է հուշարձանի պատկերով բացիկ[8]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «Памятник первому правительству Тавриды»։ АЛУШТИНСКАЯ ЦЕНТРАЛИЗОВАННАЯ БИБЛИОТЕЧНАЯ СИСТЕМА։ Վերցված է 2019 Հունվար 16 
  3. 3,0 3,1 «Памятник первому правительству республики Таврида»։ Վերցված է 2019 Հունվար 16 
  4. «Памятник первому правительству Республики Таврида»։ Վերցված է 2019 Հունվար 16 
  5. «Հուշարձանի վրայի տախտակներից մեկը»։ Վերցված է 2019 Հունվար 16 
  6. «Հուշարձանի վրայի տախտակներից մեկը»։ Վերցված է 2019 Հունվար 16 
  7. «Հուշարձանի վրայի տախտակներից մեկը»։ Վերցված է 2019 Հունվար 16 
  8. «История одного предательства»։ Վերցված է 2019 Հունվար 16