Վիճակագրական խմբավորումներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Վիճակագրական խմբավորումներ, խմբավորումների մեթոդ, վիճակագրական տվյալների մշակման և վերլուծության մեթոդ, որի դեպքում ուսումնասիրվող օբյեկտի (վիճակագրական համակցության) միավորներն ըստ դրանց էական հատկանիշների բաժանվում են համասեռ խմբերի ու ենթախմբերի, և դրանցից յուրաքանչյուրը բնութագրվում է վիճակագրական ցուցանիշների համակարգով։ Վիճակագրական խմբավորումներ կոնկրետ արտահայտություն են գտնում խմբային և կոմբինացված աղյուսակներում (տես Վիճակագրական աղյուսակներ)։ Խմբավորումների մեթոդը հասարակական երևույթների վիճակագրական ուսումնասիրման գլխավոր մեթոդն է։ Այն կիրառվում է հետևյալ խնդիրների լուծման համար. ա. սոցիալ-տնտեսական տիպերի առանձնացում, բ․ երևույթների կառուցվածքի և դրանցում կատարվող կառուցվածքային տեղաշարժերի ուսումնասիրում, գ․ հասարակական երևույթների առանձին հատկանիշների միջև եղած կապերի ու փոխադարձ կախվածությունների առկայության ու բնույթի բացահայտում։

Դրանց համապատասխան տարբերում են խմբավորումների 3 տեսակ՝ տիպաբանական, կառուցվածքային, վերլուծական։ Վիճակագրական խմբավորումներ'գիտականորեն հիմնավորված կառուցման մեթոդաբանության մեջ կարևոր նշանակություն ունեն խմբավորման հատկանիշի (որի հիման վրա օբյեկտի միավորները բաժանվում են միասեռ խմբերի) ճիշտ ընտրությունը, որակապես համասեռ խմբերի առանձնացումը, դրանց քանակի և սահմանների (միջակայքերի) որոշումը՝ հետազոտման կոնկրետ նպատակներին և ուսումնասիրվող օբյեկտի առանձնահատկություններին համապատասխան։ Խմբերի թիվը (K) մոտավոր ձևով որոշվում է K= 1+3,2 IgN (որտեղ N-ը համակցության միավորների թիվն է), իսկ միջակայքի մեծությունը (հ)՝ հավասար միշակայքերով խմբավորման դեպքում հ== t բանաձևով (որտեղ Xmax; և Xmin-ը խմբավորման հատկանիշի առավելագույն և նվազագույն արժեքներն են․)։ Խմբավորումների մեթոդը լայնորեն կիրառվում է ժողտնտ․ պլանների կատարման վերլուծության, առանձին ձեռնարկությունների ու ճյուղերի ետ մնալու պատճառների պարզաբանման, չօգտագործված ռեզերվների բացահայտման ժամանակ և այլն։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 448 CC-BY-SA-icon-80x15.png