Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Փանիկ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Փանիկ) .jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակմշակութային արժեք և եկեղեցի
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՏեղագրությունՓանիկ
Ժառանգության կարգավիճակմշակութային հուշարձան Հայաստանում[1]
ԱնվանվածՄարիամ Աստվածածին
Հիմնադրված1846

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Փանիկ)[2], Հայ առաքելական եկեղեցի, որը գտնվում է Շիրակի մարզի Փանիկ[3] գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին կառուցման նախաձեռնությունը ստանձնել է Պետրոս Նահապետյանը 1846 թվականին։ Եկեղեցին կառուցված է հայկական տուֆից, տանիքը փայտաշեն է, ունի մեկ մուտք և ութ լուսամուտներ։ Մուտքի մոտ կա 2 գերեզման՝ Լևոն Նահապետյանի և Պետրոս Նահապետյանի։ Եկեղեցու վրա կարելի է տեսնել մի արձանագրություն, որտեղ գրված է եկեղեցու կառուցողի մասին․

Aquote1.png «ԱՍՏ ՀԱՆԳՉԻՆ ՈՍԿԵՐՔ ՏԷՐ ՊԵՏՐՈՍ ՆԱՀԱՊԵՏԵԱՆ ՀԱՅ ԿԱԹՈՂԻԿԷ ԺՈՂՈՎՐԴԱՊԵՏ ՔԱՋԱՀԱԻԱՏ ՇԻՆՈՂ ԵԿԵՂԵՑԻՈՅՍ ՏԻՐԱՄՕՐ ԱՍՏՈՒԱԾ ԵԿԵԱԼ ՏԱՄԲՆ ՅԱԼԱՇԿԵՐՏՈՒ Ի ՇԻՐԱԿ Ի ԶՈՒԱՐՃԱՁՈՐ ԳՒԻՂ ԿԱՊՈՅՏՆ ԱՐԱԳԱԾՈՒ ԾՆ․ 13 ՅՈՒՆԻՍ 1761-1846․ ՅՈՒՆՈՒԱՐ 31» Aquote2.png


19-րդ դարի կեսերին բավականին մեծ էր հայ կաթողիկեների թիվը Ռուսական կայսրության մեջ, հատկապես կովկասյան շրջաններում, այդ իսկ պատճառով Հռոմը բանակցությունների մեջ է մտել ցարական կառավարության հետ և արդյունքում 1847 թվականին Հռոմի Սուրբ Աթոռի և ռուսական կառավարության միջև կնքվել է մի համաձայնագիր, ըստ որի պետք է հիմնվեն Կաթողիկե Հայոց Առաքելական փոխանորդությունը, որը կլիներ Սարատովի լատին կաթողիկե եպիսկոպոսի իրավասության տակ։

Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին չի գործել, իսկ 1939 թվականին արդեն վերածված է եղել պահեստի, սակայն ժողովուրդը մեծ բողոքի ալիք է բարձրացրել, որը ստիպել է եկեղեցին դատարկել և պահեստը տեղափոխել այլ տեղ։

Ժամանակի ընթացքում եկեղեցին փլուզվել է, բայց 1967 թվականին Պետրոս Նահապետյանի նախաձեռնությամբ գյուղում սկսել են հանգանակություն հավաքել եկեղեցին վերակառուցելու համար, որին իր ակտիվ մասնակցությունն է ունեցել նաև Ալեքսան Օրդանյան, ով այդ ժամանակ կոլտնտնտեսության վարչության նախագահն էր։ 1986 թվականի հունիսի 20-ին սկսվել է եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքները, որը գլխավորել է Սահակ Սալազարյանը։

1971 թվականի դեկտեմբերի 5-ին շինարարությունը ավարտվել է։ 1991 թվականին գյուղ է եկել Կոմիտաս Վրդ․Մանուկյանը և սկսել է լայն գործունեություն ծավալել։ Հայր Կոմիտասը առաջին սկսել է եկեղեցու շրջակայքի մաքրման աշխատանքները, որից հետո քանդել այնտեղ կառուցված 6 տները, և եկեղեցուն կից կառուցել է գեղեցիկ քահանայատուն։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Wiki Loves Monuments monuments database — 2017.
  2. «Փանիկ հայ կաթողիկե գյուղը.պատմական տեղեկություններ» (անգլերեն)։ Վերցված է 2021-06-20 
  3. «DocumentView»։ www.arlis.am։ Վերցված է 2021-06-20