Սառույց Ih

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սառույց Ih
Քիմիական հատկություններ
Բյուրեղային կառուցվածքՎեցանկյուն բյուրեղային համակարգ
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Սառույց Ih, ջրային սառույցի կայուն վեցանկյուն բյուրեղային տարատեսակ։ Երկրի կենսոլորտի սառույցի գրեթե ամբողջ մասը բաղկացած է սառույցի այս տարատեսակից, որից բացի, մթնոլորտի վերին շերտերում ծայրահեղ աննշան քանակությամբ սառույց Iс կա, իսկ Անտարկտիդայում՝ որոշ քանակությամբ սառույց XI։ Ih սառույցը կայուն է մինչև -200 °C ջերմաստիճանների և 0,2 ԳՊա ճնշման դեպքում։

Սառույց Ih-ն ունի բազմաթիվ առանձնահատկություններ։ Նրանցից որոշների շնորհիվ է հնարավոր կյանքը Երկրի վրա։

Բյուրեղային կառուցվածքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ih սառույցի բյուրեղային կառուցվածքում ջրածնի ատոմների տեղակայությունը խախտված է։ Թթվածնի ատոմները կազմում են վեցանկյուն ցանց, տարածական խումբ P 63 / mmc, պարամետրեր a = 0.4514 նմ, c = 0.7352 նմ։

Ih սառույցում յուրաքանչյուր Н2O մոլեկուլը շրջապատված է իրենից ամենամոտ գտնվող չորս մոլեկուլով, որոնք գտնվում են դրանից հավասար հեռավորության վրա `0.276 նմ, և տեղակայված են կանոնավոր քառանիստի գագաթներում։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սառույցի նման ծակոտկեն կառուցվածքը հանգեցնում է նրան, որ դրա խտությունը 0 °C-ում հավասար է 916,7 կգ / մ³, ցածր է նույն ջերմաստիճանում ջրի խտությունից (999.8 կգ / մ³)։ Հետևաբար ջուրը, վերածվելով սառույցի, մեծացնում է դրա ծավալը մոտ 9% -ով։ Սառույցը, հեղուկ ջրից թեթև լինելով, ձևավորվում է ջրային մարմինների մակերևույթում, ինչը կանխում է ջրի հետագա սառեցումը։ Սառույցի հալման բարձր տեսակարար ջերմությունը, որը հավասար է 330 կՋ / կգ-ի (համեմատության համար, երկաթի հալման տեսակարար ջերմությունը 270 կ Ջ / կգ է) Երկրի վրա ջերմության շրջանառության կարևոր գործոն է։ Այսպիսով, 1 կգ սառույց կամ ձյուն հալելու համար հարկավոր է նույնքան ջերմություն, որքան անհրաժեշտ է մեկ լիտր ջուրը 0-ից 80 °C տաքացնելու համար։

Սառույցի այլ փոփոխություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորական ջրային սառույցը, ըստ Բրիդգմանի անվանացանկի, պատկանում է Ih սառույցին։ Լաբորատոր պայմաններում (տարբեր ջերմաստիճաններում և ճնշումներում) ստացվել են սառույցի տարբեր փոփոխություններ՝ II-ից մինչև XVI սառույցը։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Chaplin, Martin. (2009-08-11)։ «Cubic Ice (Ice Ic)»։ Water Structure and Science։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-27-ին։ Վերցված է 2009-09-02 
  • Chaplin, Martin. (2009-08-11)։ «Cubic Ice (Ice Ic)»։ Water Structure and Science։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-27-ին։ Վերցված է 2009-09-02