Ջոն Պատոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոն Պատոն
John Gibson Paton.jpg
Ծնվել էմայիսի 24, 1824(1824-05-24)[1]
ԾննդավայրBraehead, Renfrewshire, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Մահացել էհունվարի 28, 1907(1907-01-28)[1] (82 տարեկանում)
Կրոնպրեսբիտերականներ
Մասնագիտությունթարգմանիչ, աստվածաշնչի թարգմանիչ և միսիոներ
John Gibson Paton Վիքիպահեստում

Ջոն Գիբսոն Պատոն (մայիսի 24, 1824(1824-05-24)[1], Braehead, Renfrewshire, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունվարի 28, 1907(1907-01-28)[1]), բողոքական միսիոներ Հարավային Խաղաղ օվկիանոսի Նոր Հեբրիդ կղզիներում: Նրա միջոցով Նոր Հեբրիդում մուտք գործեց կրթությունը և քրիստոնեությունը: Պատոնը զարգացրեց փոքր արդյունաբերություն բնիկների համար, ինչպիսին էր գլխարկի պատրաստումը: Նա համառորեն պայքարեց ստրկատիրության մի տեսակի դեմ, որը կոչվում էր "Սև թռչուններ": Այն ներառում էր բնիկներին առևանգելը և աշխատել ստիպելը Նոր Զելանդիայում և այլ վայրերում:Նրա կյանքը և աշխատանքը Նոր Հեբրիդ կղզիներում եղել է դժվար և հաճախ վտանգավոր: Պատոնը քարոզեց, ընտանիք բարձրացրեց և աշխատեց բարձրացնել միսիոներական գործի համար աջակցությունը Շոտլանդիայում: Նա եղել է ուժեղ բնավորության և անհատականության տեր մարդ: Պատոնը նաև պատմեց իր պատմությունը՝ տպագրելով այն: Իր ապրած կյանքով և ծառայությունով նա օրինակ և ներշնչման աղբյուր է միսիներության մեջ[2][3][4]:

Վաղ կյանքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատոնը ծնվել է 1824 թվականի, մայիսի 24-ին, Շոտլանդիայում: Նա Ջեյմս և Ժանեթ Պատոնների 11 երեխաներից ավագն էր: Որոշ ժամանակ անց Պատոնների ընտանիքը տեղափոխվեց այլ քաղաք և 3 սենյականոց համեստ տնակում Պատոնները մեծացրին իրենց 5 որդիներին և 6 դուստրերին:

Ջոնը 12 տարեկանից սկսած սկսեց աշխատել իր հոր արտադրամասում, օրական 14 ժամ: Այնուամենայնիվ նա օրական 2 ժամ հատկացնում էր սնվելուն:

Այս տարիների ընթացքում Ջոնը մեծապես ազդված էր այն հանգամանքից, որ իր հայրը օրվա մեջ 3 անգամ գնում էր "աղոթքի սենյակ" և օրական 2 անգամ ընտանեկան աղոթք էր անցկացնում:

Երիտասարդ տարիքում Պատոնը զգաց Աստծո կանչը արտասահմանում որպես միսիոներ ծառայելու: Ի վերջո նա տեղափոխվեց Գլազգո, որտեղ ուսումնասիրեց աստվածաբանություն և բժշկություն: Մի քանի տարի թռուցիկներ բաժանեց, դասավանդեց դպրոցում և աշխատեց որպես միսիոներ Գլազգոյի դեգրադացված հատվածում:

Պատոնը ձեռնադրվեց 1858 թվականի, մարտի 23-ին: Դրանից 14 օր անց (ապրիլի 16) ամուսնացավ Մերի Աննա Ռոբսոնի հետ: Այնուհետև Հովսեփ Քոփլանդի ուղեկցությամբ Շոտլանդիայից մեկնեցին դեպի Հարավային Խաղաղ օվկիանոս:

Կյանքը Նոր Հեբրիդներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջոնը և Մերին վայրէջք կատարեցին Տաննա կղզում 1858 թվականի, նոյեմբերի 5-ին, որը գտնվում է Նոր Հեբրիդների հարավային մասում: Երբ նրանք ժամանեցին կանադացի միսիոներ Ջոն Գեդին արդեն Նոր Հեբրիդներում էր սկսած 1846 թվականից և ծառայում էր Անեիտում կղզում:

Այդ ժամանակ Տաննայի բնակչությունը կանիբալներ էին: Միսիոներ զույգը շրջապատված էր "չարագործներով, ովքեր իրենց սնահավատության և հեթանոսական դաժանության մեջ ամենավտանգավորն էին: Տղամարդիկ և երեխաները մերկ էին, կանայք ծածկված էին տերևներով":

Նրանց ժամանումից 3 ամիս անց ծնվեց նրանց որդին՝ Փիթեր Ռոբերտ Ռոբսոնը 1859 թվականի, փետրվարի 12-ին: Սակայն 19 օր հետո Մերին մահացավ արևադարձային տենդից, ում շուտով հետևեց նորածին Փիթերը, ով 36 օրական էր:

Ջոնը կնոջը և երեխային միասին թաղեց իրենց տան մոտակայքում: Նա գիշերներ անցկացրեց գերեզմանում քնելով, որպեսզի պաշտպանի նրանց տեղացի կանիբալներից:

Պատոնը շարունակեց իր միսիոներական առաքելությունը չնայած բնիկների թշնամանքին և նրա դեմ արված մահափորձերին: Մի հարձակման ժամանակ նավը ժամանակին հասավ և փրկեց նրան՝ տանելով կղզու այլ հատված[5]:

Այց Ավստրալիա և Շոտլանդիայի և երկրորդ ամուսնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անեիտումից Պատոնը գնաց սկզբից Ավստրալիա, հետո Շոտլանդիա: Նրա այցի նպատակն էր ավելի մեծ հետաքրքրություն առաջացնել Նոր Հեբրիդներում կատարված աշխատանքի նկատմամբ, նոր միսիոներներ հավաքագրել և նաև գումար հավաքել նավի կառուցման և պահման համար, որը կնպաստեր միսիոներների ավետարանչությանը: Ավելի ուշ նա հայթայթեց այդ գումարը, որով պետք է շոգենավ կառուցվեր:

Շոտլանդիայում եղած ժամանակ նա ամուսնացավ Մարգարետ Ուայթքրոսի հետ, ով այսպես կոչված "Whitecross Knights"-ի ժառանգորդն էր: Նա Հելեն Ուայթքրոսի քույրն էր:

Վերադարձ Նոր Հեբրիդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1866 թվականի օգոստոսին վերադարձան Նոր Հեբրիդներ: Ջոնը և նրան երկրորդ կինը՝ Մագին հիմնեցին նոր միսիոներական կայան Անիվա կղզում՝ Տաննայի մոտակայքում: Այստեղ նրանք ապրում էին փոքրիկ խրճիթում, մինչ տուն կկառուցեին նրանց համար, հետագայում ևս երկու տուն որբ երեխաների համար: Ավելի ուշ եկեղեցի, տպարան և այլ կառույցներ կառուցվեցին: Անիվայում նրանք գտան բնիկներ, ովքեր շատ նման էին Տաննայի բնիկներին՝ միևնույն սնահավատությունը, միևնույն դաժանությունները, բարբարոսական մտածելակերպը, այլատյացությունը, մարդասիրության պակասը:

Այնուամենայնիվ նրանք շարունակեցին իրենց միսիոներական ծառայությունը, այստեղ ծնվեցին նրանց 10 երեխաներից 6-ը, որոնցից 4-ը մահացան շատ վաղ: Նրանց 4-րդ որդին Ֆրանկ Պատոնը, ով հետևեց նրանց ծառայությանը Նոր Հեբրիդներում Անիվա կղզում ծնված երեխաներից մեկն էր:

Ջոնը սովորեց լեզուն և կրճատեց այն ավելի հեշտ գրելու համար: Մագին դասավանդեց մոտ 50 կանանց և աղջիկների, ովքեր սովորեցին կարդալ, երգել, գլխարկներ պատրաստել: Նրանք թարգմանեցին, տպագրեցին և բացատրեցին գրությունները: Զույգը ամեն օր ծառայում էր հիվանդներին, մահամերձներին, դեղորայք էր բաժանում, սովորեցնում նրանց գործիքների օգտագործում, սովորեցնում Տիրոջը երկրպագել ամեն Աստծո օր և տարածել Ավետարանը բոլոր գյուղերում:

Տարիներ շարունակ հաշվի չառնելով զրկանքները, տեղացիներից վտանգը, հիվանդությունները նրանք շարունակեցին իրենց ծառայությունը դեռ երկար տարիներ: Արդյունքը եղավ այն, որ բնիկները ընդունեցին քրիստենությունը: 1899 թվականին նա Անիվա կղզում Նոր Կտակարան տպագրեց և միսիոներներ բարձրացրեց Նոր Հեբրիդներից 30 կղզիներից 25-ում[6]:

Վերջին տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մագին մահացավ 64 տարեկան հասակում 1905 թվականի, մայիսի 16-ին, Ավստրալիայում:

Պատոնը մահացավ կնոջից 2 տարի անց, 82 տարեկան հասակում, 1907 թվականի, հունվարի 28-ին Ավստրալիայում: Նրանք երկուսն էլ թաղվեցին Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. Gibson. Paton, John (2012)։ The Story of John G. Paton Or Thirty Years Among South Sea Cannibals։ tredition։ ISBN 9783847225423։ OCLC 920917766 
  3. «Paton, John Gibson (1824–1907)»։ Oxford University Press։ 2018-02-06 
  4. The Pacific Islands : an encyclopedia։ Lal, Brij V., Fortune, Kate.։ Honolulu: University of Hawai'i Press։ 2000։ ISBN 082482265X։ OCLC 41445845 
  5. «Paton, John Gibson»։ Religion Past and Present։ Վերցված է 2018-11-08 
  6. «Paton, John Gibson, (24 May 1824–28 Jan. 1907), Missionary to the New Hebrides»։ Oxford University Press։ 2007-12-01