Պլանկի զանգված

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Պլանկի զանգված, զանգվածի միավորը Պլանկի միավորների համակարգում, նշանակումը՝ : Այս զանգվածով մասնիկն ունի միևնույն Շվարցշիլդի շառավիղը և Կոմպտոնի ալիքի երկարությունը, այսինքն՝ :

Պլանկի զանգվածը սահմանվում է հիմնարար ֆիզիկական հաստատունների միջոցով՝

≈ 1,2209×1019 ԳէՎ/c² = 2,176×10−5 գ,

որտեղ

Ըստ CODATA-ի 2010 թ. հաշվետվության, Պլանկի զանգվածը 2,176 51(13)×10−8 կգ է[1]:

Տարրական մասնիկների ֆիզիկայում և տիեզերագիտության մեջ օգտագործվում է

≈ 4,340 մկգ = 2,43×1018 ԳէՎ/c²

մեծությունը, որը կոչվում է Պլանկի բերված զանգված։ բազմապատկիչը թույլ է տալիս պարզեցնել որոշ բանաձևեր։ Ի տարբերություն այլ Պլանկի միավորների[2], Պլանկի զանգվածի մեծությունը մոտ է մարդու համար ընկալելի մասշտաբներին։ Ավանդաբար այն համեմատվում է օրինակ, լվի զանգվածի հետ, սակայն ավելի ճշգրիտ, այն լվի ձվի զանգվածի կարգի մեծություն է։ Հիպոթետիկ մասնիկը, որի զանգվածը հավասար է Պլանկի զանգվածին, կոչվում է մաքսիմոն:

Չափողականության վերլուծություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պլանկի զանգվածը կարելի է ածանցել չափողականության վերլուծությունից։ Այս մոտեցմամբ վերցնում ենք ħ, c և G ֆիզիկական հաստատունները և փորձում ենք միավորել դրանք՝ ստանալու համար զանգվածի չափողականություն ունեցող մեծություն։ Ակնկալվող բանաձևը

տեսքն ունի, որտեղ հաստատուններն են, որոնցով որոշվում է համապատասխանությունը հավասարության կողմերի միջև։ Նշանակելով երկարությունը L, ժամանակը՝ T և զանգվածը M տառերով, և "[x]"-ը ընդունելով որպես x ֆիզիկական մեծության չափողականություն, կունենանք

:

Որտեղից

Զանգվածի չափողականությունը ստանալու համար պետք է դիտարկենք հետևյալ հավասարությունները՝

:

Այդ համակարգի լուծումը կլինի՝

Այսպիսով, Պլանկի զանգվածը՝

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 2010 CODATA recommended value for Planck mass.
  2. Մարդու համար սովորական մասշտաբներին մոտ այլ Պլանկի մեծություն է Պլանկի իմպուլսը, որը հավասար է 6,52485 կգ·մ/վ։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]