Պիպին Կուզիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պիպին Կուզիկ
Ծնվել էոչ վաղ քան 769 և ոչ ուշ քան 770
Մահացել է811[1][2]
Մահվան վայրPrüm Abbey, Պրյում, Գերմանիա
Մասնագիտությունարքայազն
Ծնողներհայր՝ Կառլոս Մեծ[3], մայր՝ Himiltrude?[3]
Զբաղեցրած պաշտոններking of Franks?
Pippin the Hunchback Վիքիպահեստում

Պիպին կամ Պեպին կուզիկ (Ֆրանսերեն` Pépin le Bossu, Գերմաներեն Pippin der Buckelige, ոչ վաղ քան 769 և ոչ ուշ քան 770 - 811[1][2], Prüm Abbey, Պրյում, Գերմանիա), Կառլոս Մեծի ավագ որդին: Նրա մայրը եղել է ֆրանկ ազնավական տիկին Հիմիլտրուդան: Համաձայն միջնադարյան պատմաբանների, հավանաբար Պիպինը ունեցել է կիֆոզ ծնվելուց հետո, այդ պտաճառով նրան տրվել է «կուզիկ» մականունը: Նա ապրեց իր հոր արքունիքում անգամ, երբ Կառլը բաժանվեց նրա մորից և ամուսնացավ Հիլդեգարդի հետ: 781 թվականին Պիպինի խորթ եղբայր Կառլոմանին կնքեցին որպես «Պիպին (Իտալիայի թագավոր)», քայլ, որով պարզ դարձավ, որ Կառլ Մեծը զրկում է ավագ Պիպինին ժառանգությունից տարբեր հավանական պատճառներով: 792 թվականին Պիպին Կուզիկը ծրագրեց հեղաշրջում իր հոր դեմ մի խումբ ֆրանկ ազնվականների հետ, սակայն նրանց ծրագրերը բացահայտվեցին և գործողությունը իրականություն չդարձավ: Կառլը չցանկացավ Պիպինին մահապատժի ենթարկել և աքսորեց Պրյումի աբբայություն: 811 թվականին Պիպինը մահացավ, դրանից հետո նա դարձավ շատ պատմական գրքերի գործող անձ:

Վաղ կյանք, Պիպինի ծագման օրինականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պիպինի ծննդյան շատ հանգամանքներ պարզ չեն ժամանակակից գիտնականների համար, մասնավորապես նրա մոր և Կառլ Մեծի հարաբերությունների օրինականացման վերաբերյալ: Այդ ժամանակվա աղբյուրների մեծ մասի պնդման համաձայն Կառլոսի առաջին կինը եղել է անօրինական: Այդ ժամանակների պատմիչ Էյնհարդը գրել է, որ Պիպինը եղել է սպասավորուհուց և չի ընդգրկել նրան Կառլոսի օրինական ժառանգորդների ցանկում[4]: Էյնհարդը նաև հավանական է համարում, որ Պիպինի մայրը եղել է Հիմիլտրուդան, ում մասին քիչ տեղեկություններ են մեզ հասել[5]: Այնուամենայնիվ Էյնհարդը և այլ պատմաբաններ, ովքեր աշխատել են Կառլի ժառանգների արքունիքներում, շահագրգռված էին եղել կեղծելու Կառլի ժառանգության վերաբերյալ փաստաթղթերը` սեփական շահերից ելնելով:

Հավանական է, որ Կառլի և Հիմիլտրուդայի ամուսնությունը եղել է գերմանական ձևաչափով, որը տարբերվում էր այդ ժամանակվա ընդունված եկեղեցական ձևաչափից, չնայած այս վարկածը վիճելի է[6]: Պետրոս Դեակոն իր Gesta Episcoporum Mettensium աշխատությունում գրել է, որ Պիպինը ծնվել է օրինական ամուսնությունից առաջ, սակայն դրա հստակ իմաստը չի հասկացվում, նա չի գրում, երբ, որտեղ են Կառլոսը և Հիմիլտրուդան ամուսնացել[6]: Կառլը Հռոմի պապ Ստեփանոս III-ին գրած նամակում նկարագրել է իր միությունը որպես օրինական ամուսնություն, սակայն Կառլը կարող էր հետաքրքրություն ունենար ճիշը չասելու, քանի որ չէր ցանկանում ամուսնանար Լանգոբարդների թագավոր Դեսիդերիուս դստեր հետ, ով Պապի գլխավոր քաղաքական թշնամին էր[7]:

Երբ Կառլը չլսեց Ստեփանոսին և ամուսնացավ Լանգոբարդների արքայադուստր Դեսիդերատայի հետ, Հիմիլտրուդայի մասին պատմությունը մոռացվեց: Կամ հնարավոր է Կառլը մինչ այդ ամուսնալուծվել է Հիմիլտրուդայից[8]: Մեկ այլ հնարավոր վարկածով, երբ Պիպինի կուզն արդեն տեսանելի էր, պատմաբաններն ամեն ինչ արել են, որպեսզի փոխեն օրինական ժառանգորդին: Այսպիսով հստակ հայտնի է, որ Պիպինի հայրը եղել է Կառլոս մեծը, իսկ մոր անունը եղել է Հիմիլտրուդա, ում հետ Կառլը հնարավոր է ամուսնացած է եղել:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #140135669 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 Lundy D. R. The Peerage — ed. size: 717826
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Settipani C. La Préhistoire des Capétiens: Première partie : Mérovingiens, Carolingiens et RobertiensVilleneuve-d'Ascq: 1993. — P. 203. — ISBN 978-2-9501509-3-6
  4. Einhard, and Notker The Stammerer. Two Lives of Charlemagne. Trans. David Ganz. N.p.: Penguin, 2008.
  5. Hodgkin, Thomas. The Life of Charlemagne (Charles the Great). [Whitefish, MT]: Kessinger Pub., 2006.
  6. 6,0 6,1 Goffart, Walter (1986). "Paul the Deacon's 'Gesta Episcoporum Mettensium' and the Early Design of Charlemagne's Succession." Traditio 42: 59–93. Կաղապար:JSTOR.
  7. McKitterick, Rosamond. Charlemagne: The Formation of a European Identity. Cambridge: Cambridge UP, 2008.
  8. Winston, Richard. Charlemagne: From the Hammer to the Cross. Indianapolis, Indiana: Bobbs-Merrill, 1954.