Ոստայնասնկեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սարդոստայնասնկեր
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Սնկեր
Բաժին Բազիդիոմիցետներ
Դաս Ագարիկոմիցետներ
Կարգ Ագարիկայիններ
Ընտանիք Սարդոստայնասնկեր
Ցեղ Սարդոստայնասնկեր
Լատիներեն անվանում
Cortinarius (Pers.) Gray, 1821
Cortinarius violaceus (L.) Gray, 1821

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Սարդոստայնասնկեր (լատ.՝ Cortinarius), ոստայնասնկեր, բազիդիավոր սնկերի սարդոստայնասնկայինների ընտանիքի ցեղ:

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի է 400, ՀՀ-ում՝ 32 տեսակ՝

  • սարդոստայնասնկեր լեռնային (C. montanus),
  • սարդոստայնասնկեր ապարանջանավոր (C. armillatus),
  • սարդոստայնասնկեր ծիրանադեղին (C. armeniacus) և այլն։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանդիպում են տարբեր տիպերի խոնավ անտառներում, հողի վրա՝ ամռանը և աշնանը։ Միկոռիզագոյացնող են, համակեցության մեջ են մտնում բազմաթիվ ծառատեսակների հետ։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցեղի ներկայացուցիչներին բնորոշ է սարդոստայնանման մասնակի ծածկոցի առկայությունը, որը ոտիկը միացնում է գլխարկի հետ։ Գլխարկն ունի տարբեր գունավորում՝ սպիտակից մինչև գորշ, կարող է լինել չոր, լորձնային, մետաքսանման, հարթ կամ թույլթեփուկավոր։ Ընդհանուր ծածկոցը զարգացման վաղ վազերում պատում է պտղամարմինը, հետագայում պատռվում (որոշ տեսակների ոտիկի վրապահպանվում է օղակաձև գոլերի ձևով)։ Պտղամարմինը մսալի է, թիթեղներն սկզբում սպիտակ են, ապա՝ մուգ։ Ոտիկը թելանման է, թաղիքանման կամ աղվամազով պատված, հաճախ՝ գավազանաձև, հիմքի մոտ լայնացած։ Որոշ տեսակներ ուտելի են, կան նաև մահացու թունավոր տեսակներ։

Ենթադաս[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ենթադասերը ըստ Մոզեր-Զինգերի

Մի քանի տեսակներ
Կատեգորիա Լատինական անվանում Հայերեն անվանում
UE icon.svg Cortinarius alboviolaceus Սարդոստայնասունկ սպիտակա-մանուշակագույն
UE icon.svg Cortinarius anserinus Սարդոստայնասունկ սագանման
UE icon.svg Cortinarius armillatus Սարդոստայնասունկ
UE icon.svg Cortinarius auroturbinatus Սարդոստայնասունկ գեղեցիկ թաթանման
Cortinarius bolaris Սարդոստայնասունկ ծույլ, կամ մեծափաթիլ, կամ սարդ-դանդալոշ
UE icon.svg Cortinarius camphoratus Սարդոստայնասունկ կամֆորա
UE icon.svg Cortinarius collinitus Սարդոստայնասունկ կապտավուն
UE icon.svg Cortinarius cotoneus Սարդոստայնասունկ բամբականման
UG icon.svg Cortinarius crassus Սարդոստայնասունկ հաստ-մսոտ
G icon.svg Cortinarius cumatilis Սարդոստայնասունկ ջրալի-կապույտ, կամ մոխրագույն-կապույտ
UE icon.svg Cortinarius elegantior Սարդոստայնասունկ էլեգանտ
Cortinarius elegantissimus Սարդոստայնասունկ ամենաէլեգանտ
UE icon.svg Cortinarius evernius
UE icon.svg Cortinarius herculeus Սարդոստայնասունկ գերկուլեսանման
UG icon.svg Cortinarius largus Սարդոստայնասունկ մեծ, կամ առատ
Cortinarius limonius Սարդոստայնասունկ դեղին առյուծանման
UE icon.svg Cortinarius mucosus Սարդոստայնասունկ ցեխոտ
UG icon.svg Cortinarius multiformis Սարդոստայնասունկ բազմազան
UG icon.svg Cortinarius odorifer Սարդոստայնասունկ անիսոն
UE icon.svg Cortinarius paleaceus Սարդոստայնասունկ
UE icon.svg Cortinarius pholideus Սարդոստայնասունկ փաթիլանման
Cortinarius praestans Սարդոստայնասունկ անթերի
UE icon.svg Cortinarius purpurascens Սարդոստայնասունկ մանուշակագույն, կամ կարմրավուն
Cortinarius rubellus Սարդոստայնասունկ կարմրավուն
UE icon.svg Cortinarius rufoolivaceus Սարդոստայնասունկ կարմրավուն-զեյթունանման
UE icon.svg Cortinarius sodagnitis Սարդոստայնասունկ ճանաչելի
Cortinarius speciosissimus Սարդոստայնասունկ գեղեցիկ
Cortinarius splendens Սարդոստայնասունկ փայլուն
UE icon.svg Cortinarius terpsichores Սարդոստայնասունկ խմբակային
UE icon.svg Cortinarius torvus Սարդոստայնասունկ մռայլ
UE icon.svg Cortinarius traganus Սարդոստայնասունկ այծանման,կամ մանուշակագույն մսալի
G icon.svg Cortinarius triumphans Սարդոստայնասունկ հաղթական
UE icon.svg Cortinarius trivialis Սարդոստայնասունկ ընդհանուր
UE icon.svg Cortinarius variecolor Սարդոստայնասունկ գունագեղ
UE icon.svg Cortinarius varius Սարդոստայնասունկ փոփոխական, կամ դեղին աղյուս
UG icon.svg Cortinarius violaceus Սարդոստայնասունկ մանուշակագույն
Dermocybe
Կատեգորիա Լատինական անվանում Հայերեն անվանում
UE icon.svg Cortinarius anomalus Սարդոստայնասունկ անբնական
Cortinarius cinnamomeus Սարդոստայնասունկ դարչին
Skull and Crossbones.svg Cortinarius orellanus Սարդոստայնասունկ նարնջագույն-կարմիր, կամ թունավոր
Skull and Crossbones.svg Cortinarius phoeniceus Սարդոստայնասունկ մանուշակագույն
Dermocybe sanguinea
(syn. Cortinarius sanguineus)
Սարդոստայնասունկ կարմիր արյուն
Cortinarius semisanguineus Սարդոստայնասունկ կարմիր

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png