Շարկի ծովածոց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Շարկ
Shark Bay

'
Կոորդինատներ 25°30′ հվ. լ. 113°30′ ավ. ե. / 25.5° հվ. լ. 113.5° ավ. ե. / -25.5; 113.5Կոորդինատներ: 25°30′ հվ. լ. 113°30′ ավ. ե. / 25.5° հվ. լ. 113.5° ավ. ե. / -25.5; 113.5
Երկիր Ավստրալիա
Տեղագրություն Արևմտյան Ավստրալիա
Ջրատարածություն Հնդկական օվկիանոս
Ընդհանուր մակերեսը 10000 կմ²
Ամենամեծ խորությունը 10 մ
##Շարկի ծովածոց (Ավստրալիա)
Red pog.svg
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դրոշը ՅՈւՆԵՍԿՕՀամաշխարհային ժառանգություն ,
օբյեկտ № 578
ռուս..անգլ..ֆր.

Շարկ ծովածոց (անգլ.՝ Shark Bay ՝ Շնաձկան ծովածոց), ծովածոց Ավստրալիայի Արևմտյան Ավստրալիա նահանգի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Պերթ քաղաքից մոտավորապես 650 կմ դեպի հյուսիս:

Ծովածոցն իրենից ներկայացնում է միջինը 10 մետր խորությամբ փոքր ծովածոց, որը բաժանում են դեպի Հնդկական օվկիանոս խորացող երկու թերակղզի: Այսօր Շարկ ծովածոցը յուրաքանչյուր տարի գրավում է շուրջ 120 000 զբոսաշրջիկների։ 1991 թվականին այն ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծովածոցը հայտնաբերել է հոլանդացի ծովագնաց Դիրկ Հարթոգը 1616 թվականին, որը այստեղ հասավ Բրաուվերի երթուղիով և դարձավ երկրորդ եվրոպացին Վիլեմ Յանսզոնից հետո, որ տեսավ և նկարագրեց անհայտ մայրցամաքի ափերը: 1629 թվականին հոլանդացի ճանապարհորդ Ֆրանկոյս Պելսարտը ծոցի ափերը նկարագրեց որպես անկյանք ու տխուր տեղ:

Իր անունը ծովածոցը ստացել է 17-րդ դարի վերջերին, երբ կապիտան Ուիլյամ Դամփիրի հրամանատարության ներքո անգլիական նավը հասավ Ավստրալիայի արևմտյան ափերին և կանգ առավ ծոցում: Մոտավորապես այդ ժամանակ Դամփիրը քարտեզագրեց ծոցի ափերի ուրվագիծը: Վարկածներից մեկի համաձայն, իր անունը Շնաձկան ծովածոցը ստացել է այն պատճառով, որ Դամփիրի նավաստիները հսկա շնաձուկ էին բռնել, որն էլ սնունդ էր դարձել քաղցահար անձնակազմի համար[1]: Այլ՝ առավել տարածված վարկածի համաձայն՝ ծովածոցն իր անունը ստացել է այստեղի ջրերում ավելի քան տասը տեսակի շնաձկներ լինելու պատճառով, այդ թվում՝ վագրային շնաձուկը[2]:

Ֆլորա և ֆաունա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթրոմատոլիթներ Համելին Փուլ փոքրիկ ծովածոցում
Շարկ ծովածոցն արբանյակից

1991 թվականին ծովածոցն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես յուրահատուկ էկոհամակարգ: Էկոհամակարգի հիմքն են ջրիմուռները, որոնք ծածկում են ծովածոցի հատակն ավելի քան 4000 կմ2: Նրանցում ապաստան է գտնում պլանկտոնը, որը բաղկացած է ծովախեցգետիններից և մանր ձկներից: Ջրիմուռները դյուգոնգների հիմնական սնունդն է, որոնց այստեղ հաշվվում է շուրջ 10 հազար։ Շարկ ծովածոցը դյուգոնգների խոշորագույններից բնակավայրն է աշխարհում: Ծոցում հանդիպում են շշաքիթ դելֆինները, որոնք գրավում են ամբողջ աշխարհի կենսաբաններին: Ծոցի ամենահարավային մասում է գտնվում գերաղի ծանծաղ Համելին Փուլ փոքրիկ ծովածոցը՝ սթրոմատոլիթների աշխարհի խոշորագույն վայրը: Ամենահին սթրոմատոլիթների հանածոներն ունեն մոտ 3 մլրդ տարի տարիքը:


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]