Յոհանեսբուրգի աստղադիտարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոհանեսբուրգի աստղադիտարան
Տեսակաստղադիտարան
Աստղադիտարանի կոդ078
ԵրկիրRed Ensign of South Africa (1912–1951).svg ՀԱՀ
ՎայրObservatory, Gauteng?
ԲԾՄ1808 մետր
Հիմնադրվել է՝1903
Արտադրող1972
Կայքassa.saao.ac.za/sections/history/observatories/rep_obs/
Կոորդինատներ: 26°11′3.3000000999953″ հվ. լ. 28°4′27.220000100796″ ավ. ե. / 26.184250000027777361° հս․. լ. 28.07422777780577761° ավ. ե. / 26.184250000027777361; 28.07422777780577761

Յոհանեսբուրգի աստղադիտարան կամ Միության աստղադիտարան (անգլ.՝ Johannesburg Observatory or Union Observatory, աստղադիտարանի կոդը` — «078»), աստղադիտարան էր Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Յոհաննեսբուրգ քաղաքի արվարձաններում, այժմ չի գործում: Գործում էր 1909-ից 1971 թվականները: Գտնվում էր քաղաքի ամենաբարձր կետում ծովի մակերևույթից 1808 մետր բարձրության վրա[1][2]:

Աստղադիտարանը, և նրա Լեյդենի հարավային կայան մասնաճյուղը հայտնի են մոտ 6000 կրկնակի աստղերի և Կենտավրոսի Պրոքսիմայի հայտնաբերման համար: Այս աստղադիտարանում են հայտնաբերվել նաև 578 աստերոիդներ[1][3]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև 1912 թվականը աստղադիտարանը անվանվում էր Տրանսվաալ աստղադիտարան, իսկ 1961 թվականին այն վերանվանվեց Հանրապետական աստղադիտարան: 1971-1972 թվականներին Յոհաննեսբուրգում օդի աղտոտվածության պատճառով այն փակվեց: Աստղադիտարանի շինությունները դեռևս կանգուն են[1]:

Այդ ժամանակ Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունան կառավարությունը որոշեց կենտրոնացնել բոլոր աստղագիտական հետազոտությունները մեկ աստղադիտարանում, որը հետագայում անվանվեց Հարավաֆրիկյան աստղադիտարան (SAAO): Աստղադիտարանի կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է հին Թագավորական աստղադիտարանի տարածքում, Քեյփթաուն քաղաքում: Այս աստղադիտարան են տեղափոխվել բոլոր հիմնական աստղագիտական գործիքները[1]:

Աստերոիդների հիմնական գոտու (1585) Յունիոն (Միություն) աստերոիդը, որը հայտնաբերվել էր Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից 1947 թվականին, անվանվել է Միության աստղադիտարանի պատվին[4]:

Աստղադիտարանի անվանման փոփոխություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աստղադիտարանը իր գոյության ընթացքում մի քանի անգամ փոխել է իր անվանումը[1]՝

  • 1903–1909: Տրանսվաալի օդերևութաբանական բաժին
  • 1909–1912: Տրանսվաալ աստղադիտարան
  • 1912–1961: Միության աստղադիտարան
  • 1961–1971: Հանրապետական աստղադիտարան

Տնօրեններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աստղադիտարանի տնօրեններն են եղել[1]՝

  • 1903–1927: Ռոբերտ Իննես
  • 1927–1941: Հարրի Վուդ
  • 1941–1956: Վիլլելմ Հենրիկ վան դեն Բոս
  • 1957–1965: Վիլլիամ Ֆինսեն
  • 1965–1971: Յան Հերս (1915–2010)[5]

Լեյդենի հարավային կայան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեյդենի հարավային կայանը (անգլ.՝ Leiden Southern Station, աստղադիտարանի կոդը` — «081») ստեղծվել է Լեյդենի աստղադիտարանի և Միության աստղադիտարանի համագործակցության արդյունքում: 1938-ից 1954 թվականները այն հանդիսացել է Միության աստղադիտարանի մասնաճյուղ, ապա 1954 թվականին տեղափոխվել է Հարտբիսպուրտ օդի համեմատաբար մաքրության պատճառով: Աշխատել է մինչև 1978 թվականը[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 «Republic Observatory (known as Johannesburg or Union Observatory)»։ Astronomical Society of Southern Africa։ 2016։ Վերցված է 29 December 2016 
  2. «Republic Observatory (known as Johannesburg or Union Observatory)»։ Astronomical Society of Southern Africa։ 2016։ Արխիվացված է օրիգինալից 27 August 2016-ին։ Վերցված է 29 December 2016 
  3. «Minor Planet Discoverers (Alphabetically)»։ Minor Planet Center։ 4 September 2016։ Վերցված է 29 December 2016 
  4. Schmadel Lutz D. (2007)։ «(1585) Union»։ Dictionary of Minor Planet Names – (1585) Union։ Springer Berlin Heidelberg։ էջ 125։ ISBN 978-3-540-00238-3։ doi:10.1007/978-3-540-29925-7_1586 
  5. «Jan Hers»։ IAU – International Astronomical Union, individual members։ Վերցված է 29 December 2016 
  6. «Leiden Southern Station (Hartebeespoort)»։ Astronomical Society of Southern Africa։ 2016։ Արխիվացված է օրիգինալից 27 August 2016-ին։ Վերցված է 29 December 2016 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]