Մասնակցությունների համակարգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Մասնակցությունների համակարգ մի բաժնետիրական ընկերության վերահսկողությունը (երբեմն փոխադարձ) մյուսների նկատմամբ՝ նրանց արժեթղթերը գնելու միջոցով։ Կապիտալների սերտաճման ձև է, զարգացման բարձր մակարդակի է հասնում իմպերիալիզմի փուլում։ Այն է, որ գլխադաս՝ «մայր» ընկերությունը ձեռք է բերում մյուս՝ «դուստր» ընկերության բաժնետոմսերի հսկիչ ծրարը, իսկ վերջինն իրեն է ենթարկում «թոռ» ընկերությունները։ Մասնակցությունների համակարգը կազմավորվում է հիմնականում երեք ձևով, խոշոր ձեռնարկատերերն ու բանկատերերը տիրում են առևտրաարդյունաբերական կորպորացիաների և ֆինանսավարկային հիմնարկությունների բաժնետոմսերը, վերջինները գնում են առետրաարդյունաբերական կորպորացիաների բաժնետոմսերը, և հակառակը։ Այսպիսով, մեծաթիվ ձեռնարկություններ բազմաստիճան կախվածության մեջ են ընկնում ֆինանսական խմբերից կամ առանձին ֆինանսական մագնատներից, որոնք հնարավորություն են ստանում տնօրինել օտար կապիտալը (նույնիսկ բաժնետոմսերի 10-20%-ի դեպքում) և վերահսկվող ձեռնարկություններից մենաշնորհային բարձր շահույթ կորզել։ Մասնակցությունների համակարգը ամրապնդվում է անձնական ունիայով և ֆինանսական երկարաժամկետ կապերով։ Պետական մոնոպոլիստական կապիտալիզմի պայմաններում պետությունը նույնպես հանդես է գալիս որպես մասնավոր ընկերությունների բաժնետոմսերի համատեր։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 271 CC-BY-SA-icon-80x15.png