Մասնակից:Արարատ Թրվանց/Ավազարկղ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search













Արարատ Թրվանց/Ավազարկղ
Tumanyan (2).jpg
Ծննդավայր Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն, Թիֆլիսի նահանգ
Բորչալուի գավառ, Դսեղ
Վախճանի վայր Մոսկվա, ԽՍՀՄ
Ստեղծագործական շրջան 1881-1923
Ժանրեր Բանաստեղծություն
Պոեմ
Հեքիաթ
Բալլադ
Գրական շարժումներ Ռեալիզմ











Հովհաննես Թադևոսի Թումանյան (փետրվարի 19, 1869, Դսեղ, Բորչալուի գավառ, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 23, 1923, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, գրական, ազգային և հասարակական գործիչ։ Գրել է բանաստեղծություններ, պոեմներ, քառյակներ, բալլադներ, պատմվածքներ ու հեքիաթներ, ակնարկներ, քննադատական ու հրապարակախոսական հոդվածներ[4], կատարել է թարգմանություններ, մշակել է «Սասնա ծռեր» դյուցազնավեպի «Սասունցի Դավիթ» ճյուղը։

Համարվում է ամենայն հայոց մեծ բանաստեղծ[5]:

Նրա գործերը մեծ մասամբ գրված են ռեալիստական ոճով, երբեմն կենտրոնանալով իր ժամանակների ամենօրյա կյանքի վրա[5]: Ծնվելով Լոռվա Դսեղ գյուղում՝ Թումանյանը երիտասարդ տարիքում տեղափոխվեց Թիֆլիս, որը ողջ 19-րդ դարում և 20-րդ դարի սկզբներին Ռուսական կայսրությունում հայ մշակութային կյանքի կենտրոնն էր[6]: Շուտով նա հայտնի դարձավ հայկական հասարակության լայն շրջանակներին շնորհիվ իր պարզ, բայց բացառիկ և պոետիկ ստեղծագործությունների։ Թումանյանի ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանվել են մի շարք ֆիլմեր: Եվս երկու՝ Անուշ (1912) և Ալմաստ (1930) օպերաները հիմնված են Թումանյանի ստեղծագործությունների վրա։


Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա գործերը մեծ մասամբ գրված են ռեալիստական ոճով, երբեմն կենտրոնանալով իր ժամանակների ամենօրյա կյանքի վրա[5]: Ծնվելով Լոռվա Դսեղ գյուղում՝ Թումանյանը երիտասարդ տարիքում տեղափոխվեց Թիֆլիս, որը ողջ 19-րդ դարում և 20-րդ դարի սկզբներին Ռուսական կայսրությունում հայ մշակութային կյանքի կենտրոնն էր[6]: Շուտով նա հայտնի դարձավ հայկական հասարակության լայն շրջանակներին շնորհիվ իր պարզ, բայց բացառիկ և պոետիկ ստեղծագործությունների։ Թումանյանի ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանվել են մի շարք ֆիլմեր: Եվս երկու՝ Անուշ (1912) և Ալմաստ (1930) օպերաները հիմնված են Թումանյանի ստեղծագործությունների վրա։




Պաուլ Պետրովիչ Կերես, էստոնացի խորհրդային շախմատիստ, շախմատային կոմպոզիտոր և տեսաբան, 1930-1960 թվականների աշխարհի լավագույն շախմատիստներից մեկը[1], դասվել է «20-րդ դարի 100 նշանավոր էստոնացիների» շարքին, ճանաչվել է 20-րդ դարի Էստոնիայի լավագույն մարզիկ[2]։ Համարվում է առաջին շախմատիստը, որի նկարը պատկերվել է թղթադրամի վրա (5 Էստոնական կրոն)[3][4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Chessmetrics Player Profile: Paul Keres»։ chessmetrics.com։ Վերցված է 2019-03-07 
  2. «Paul Keres valiti sajandi tunnustatuimaks Eesti sportlaseks»։ Sport։ 943913822։ Վերցված է 2019-03-07 
  3. «Бона 5 крон. Эстония 1994 год»։ art-ant.ru (ռուսերեն)։ Վերցված է 2019-03-07 
  4. «2016 - Year of Paul Keres»։ www.fide.com։ Վերցված է 2019-03-07 







Դերերը կինոյում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարեթիվ Ֆիլմ Դեր
1932 Street of Women "Դոդո" Բալդվին-1
1932 Խաչմերուկ-2 Back Street
1932 All-American-3 Էլեն Ստեֆենս
1932 Հին, մութ տուն-4 Մարգարետ Վավերտոն
1932 Air Mail-5 Ռուզ Բանես
1933 Laughter in Hell-6 Լորեին
1933 Laughter in Hell-7 Լորեին
1933 Laughter in Hell Լորեին
1933 Sweepings Ֆոբի
1933 Private Jones Մերի Գրեգ
1933 Համբույր հայելու առջև Mrs. Walter Bernsdorf
1933 Street of Women "Դոդո" Բալդվին
1933 Ո՞ւր էիր, մարդ աստված դրվագ
1933 Քառյակ Պերճ
1933 Գնչու դրվագ
1933 Լեգենդ սկոմորոխի մասին ոստիկան
1933 Դեղին թնդիր

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կոնգրեսի Տիեզերական պատվո շքանշան (1996)
  • Անունն ընդգրկվել է Օկլահոմայի կանանց փառքի սրահում (1993)[1]
  • Ռուսաստանի Բարեկամության շքանշան (1996)[2]
  • Մեդալ՝ «Տիեզերքի յուրացման վաստակի համար»[3]
  • «Oklahoma Women’s Hall of Fame website»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2008-09-06-ին։ Վերցված է 2009-06-10 
  • Указ Президента Российской Федерации от 26 декабря 1996 года № 1774 «О награждении орденом Дружбы Шеннон Люсид»
  • Указ Президента Российской Федерации от 12 апреля 2011 года № 437 «О награждении медалью „За заслуги в освоении космоса“ иностранных граждан»