Հերր Մաննելիգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

«Հերր Մաննելիգ» (շվեդ. Herr Mannelig)՝ միջնադարյան սկանդինավյան ազգային բալլադ, In taberna-ի հետ միաժամանակ միջնադարի ազգային երաժշտության ամենահայտնի ստեղծագործություններից է։ Բնօրինակ տեքստը գրված է եղել հին նորվեգերենով, սակայն հաշվի առնելով այն, որ այդ լեզուն տարածված է եղել ամբողջ Սկանդինավյան թերակզով մեկ ( միայն հետագայում այն մասնատվել է նորվեգերենի և շվեդերենի), բալլադի կոնկրետ ազգային պատկանելությունը հաստատելը դժվար է։

Բալլադը պատմում է կին-տրոլի մասին, ով սիրահարված էր Մաննելիգ ասպետին և ցանկանում էր դառնալ մարդ։ Ըստ Սկանդինավիայում տարածված լեգենդի, տրոլը կարող էր մարդ դառնալ, եթե գտնվեր մի մարդ, ով կսիրեր նրան։ Սակակն, չնայած տրոլուհու առաջարկած կախարդական ընծաներին, հերր Մաննելիգը մերժում է նրա սերը՝ հատկապես ընդգծելով այն, որ տրոլուհին քրիստոնյա չէ։

Յուրահատուկ կատակերգական երանգը բալլադի նրանում է, որ բնօրինակ տեքստում «խաբեբա» տրոլուհին խոսում է բացառապես պոետիկ և պատկերավոր կերպով, բարձր և մաքուր ոճով, իսկ «ճշտախոս» ասպետը պատասխանում է նրան ընդգծված ցածր, կոպիտ և նույնիսկ վիրավորական ձևով։ Ցավոք, թարգմանության մեջ այս ամենը չի երևում։

Բալլադը ունի մի շարք երաժշտությամբ միմյանցից տարբերվող տարբերակներ։ Այն թարգմանված է մի քանի լեզուներով, այդ թվում անգլերեն, գերմաներեն, իտալերեն, ռուսերեն, բելառուսերեն և այլն։

Երգի տեքստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Aquote1.png Bittida en morgon innan solen upprann
Innan foglarna började sjunga
Bergatroliet friade till fager ungersven
Hon hade en falskeliger tunga

Herr Mannelig herr Mannelig trolofven i mig
För det jag bjuder så gerna
I kunnen väl svara endast ja eller nej
Om i viljen eller ej

Eder vill jag gifva de gångare tolf
Som gå uti rosendelunde
Aldrig har det varit någon sadel uppå dem
Ej heller betsel uti munnen

Eder vill jag gifva de qvarnarna tolf
Som stå mellan Tillö och Ternö
Stenarna de äro af rödaste gull
Och hjulen silfverbeslagna

Eder vill jag gifva förgyllande svärd
Som klingar utaf femton guldringar
Och strida huru I strida vill
Stridplatsen skolen i väl vinna

Eder vill gifva en skjorta så ny
den bästa I lysten att slita
Inte är hon sömnad av nål eller trå
Men virkat av silket det hvita

Sådana gåfvor toge jag väl emot
Om du vore en kristelig qvinna
Men nu så är du det värsta bergatroll
Af Neckens och djävulens stämma

Bergatrollet ut på dörren sprang
Hon rister och jämrar sig svåra
Hade jag fått den fager ungersven
Så hade jag mistat min plåga

Herr Mannelig herr Mannelig trolofven i mig
För det jag bjuder så gerna
I kunnen väl svara endast ja eller nej
Om i viljen eller ej

Aquote2.png


Կատարողներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բալլադը տարբեր ժամանակներում կատարել և ձևափոխել են հետևյալ կատարողներըPerKelt

  • In Extremo
  • Garmarna
  • Finium
  • Psalteria
  • Satarial
  • Wolfenmond
  • Galtagaldr
  • Cromdale
  • Dunkelschön
  • Lapis Serpentis
  • MystTerra
  • Irdorath
  • Spiritual Seasons
  • Annwn
  • Gilead
  • Heimataerde  (գերմ.)
  • Haggard  (իտալ.)
  • Thanatogenesis
  • Чур  (ռուս.)
  • Тол Мириам  (ռուս.)
  • Райдо  (ռուս.)
  • Litvintroll  (բոլառուս.)
  • Tamer Isli  (իտալ.)
  • Taranus
  • Адарвірог  (բելառուս.)
  • Стары Ольса  (բելառուս.)
  • Амарок  (ռուս.)
  • Pawa  (բելառուս.)
  • Плетень  (ռուս.)
  • Ladies of Westeros  (ռուս.)
  • Green Crow  (ռուս.)

ինչպես նաև մի շարք այլ կատարողներ։

Բալլադը նաև հնչում է Gothic համակարգչային խաղում (In Extremo խմբի տարբերակով)։

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]