Հաշվիչ-վճռող սարք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Հաշվիչ վճռող սարք, անընդհատ ֆիզիկական մեծությունների հետ (որոնք համարվում են լուծվող մաթեմատիկական խնդրի փոփոխականների մոդելներ) մաթեմատիկական գործողություն կատարող սարք։ Պարզագույն հաշվիչ-վճռող սարք մեկ որոշակի մաթեմատիկական գործողության (օրինակ, գումարման, բազմապատկման, ինտեգրման) մոդելն է։ Այդպիսի հաշվիչ-վճռող սարք տվյալ մաթեմատիկական գործողությունը կարող է ավտոմատ կամ կիսավտոմատ իրականացնել մաթ. մեծությունների մոդելներին համապատասխանող ֆիզիկական մեծությունների միջոցով։ Հաշվիչ-վճռող սարքերը լինում են մեխանիկական, էլեկտրամեխանիկական, էլեկտրոնային, օպտիկական, հիդրավլիկական մագնիսական և այլն։

Ամենատարածվածը էլեկտրոնային հաշվիչ-վճռող սարքերն են, որոնցում որպես մոդելացնող ֆիզիկական մեծություն օգտագործվում է էլեկտրական հոսանքը կամ լարումը։ Հաշվիչ-վճռող սարքերն ըստ կատարող գործողության լինում են գումարող, բազմապատկող-բաժանող, ինտեգրող-դիֆերենցող, հատուկ նշանակության և բազմակողմանի, որոնք իրականացնում են մեկ կամ երկու փոփոխականների ֆունկցիաներ։ Հաշվիչ-վճռող սարքերի հիմնական մասը օպերացիոն ուժեղացուցիչներն են, որոնք ունեն մեծ ուժեղացման գործակցով հաստատուն հոսանքի ուժեղացուցիչ և արտաքին տարրերով պայմանավորված բացասական հակադարձ կապ։

Պարզ Հաշվիչ-վճռող սարքերից կազմվում են բարդ Հաշվիչ-վճռող սարքեր, որոնք կարող են լինել որոշակի մաթեմատիկական կախվածության կամ կախվածությունների մոդելներ։ Մեկ որոշակի համակարգի մոդելը իրագործող Հաշվիչ-վճռող սարքերը պատկանում են անալոգային հաշվիչ վճռող մեքենաների դասին։


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 240 CC BY-SA icon 80x15.png