Կրծկալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կրծքերն ամբողջությամբ փակող կրծկալ:
Մայրը՝ երեխային կերակելիս, հագին՝ հատուկ կրծկալ:

Կրծկալ, ներքնազգեստ, որի հիմնական նպատակը այն կրողի կրծքերը փակելն է: Կախված իրենց ձևից՝ կրծկալներն ունեն տարբեր նպատակներ, օրինակ՝ հավաքել կրծքերը, ընդգծել կնոջ կրծքերի չափսերը, մասամբ ցույց տալ դրանք (դեկոլտե), ինչպես նաև էսթետիկ, նորաձև կամ պրակտիկ այլ նպատակադրումները: Լողազգեստները, կանացի անթև շապիկները և մեջքը բաց զգեստները կարող են ունենալ կրծկալին փոխարինող հատուկ «բաժակներ»: Հղի կանանց համար ստեղծվել են հատուկ կրծկալներ, որոնք հեշտացնում են կրծքով կերակրումը: Կան կանայք, որոնք կրծկալ հագնում են բժշկական և վիրահատական պատճառներից ելնելով, սակայն կանանց մեծամասնությունը կրծկալներ կրում են նորաձևության և մշակութային պատճառներից ելնելով: Ոչ մի ապացույց չկա, որ կրծկալները կանխում են կրծքերի՝ տարիքի հետ զուգակցվող կախ ընկնելը[1][2][1][3]:

Բացի իրենց հիմնական գործառույթից, կրծկալները ստացել են նաև այլ նշանակություն: Կանանց՝ ինչ տեսակի կրծկալ կրելը գիտակցաբար կամ անգիտակցաբար ազդում է կնոջ կատարյալ մարմնի կառուցվածքի սոցիալական ընկալումների վրա: Սա ժամանակի հետ վերափոխվում է: Կրծկալը դարձել է նորաձևության տարր, և հաճախ այն կրողը նպատակայնորեն ցուցադրում է այն: Կրծկալները նաև հագնում են առանձին՝ որպես վերնազգեստ:

Կրծկալները իրենցից ներկայացնում են բազմաթիվ մասերից պատրաստված բարդ զգեստ: Արտադրություններում ստեղծվում են կատարյալ, ստանդարտ չափսերի կրծկալներ, որոնք հաճախ չեն համապատասխանում շատ կանանց մարմիններին: Կազմակերպությունները ստեղծում են այնպիսի կրծկալներ, որոնք տպավություն են ստեղծում, թե դրանք կրելը կրծքերն ավելի փարթամ և նրբագեղ են դարձնում՝ դրանով ազդելով գնորդի վրա: Այս բոլոր մարտահրավերների պատճառով կանայք դժվարանում եմ իրենց մարմնի համար նախատեսված ճիշտ կրծկալ գտնել: Երբ, այնուամենայիվ, կայանք գտնում են համապատասխան կրծկալը, նրանք հակված են լինում շարունակ հագնել նույն կրծկալը՝ հաշվի չառնելով քաշի ավելացումը կամ նվազումը: Այս բոլոր գործոնները հանգեցնում են նրան, որ կրկծալ հագնող կանանց 85 տոկոսը ընտրում և հագնում են իրենց չափսերին ոչ համապատասխան կրծկալներ[4][5]: Ճիշտ կրծկալ գտնելու խնդրի պատճառով կանանց մեծամասնությունը կրծկալ կրելիս շարունակ անհարմարության զգացում է ունենում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրծքերը ծածկող հագուստ կրելը գալիս է դեռ Հին Հունաստանից: Կանայք կրում էին ապոդեմոսներ[6], ավելի ուշ՝ stēthodesmē-ներ[7], մաստոդեսմոսներ[8] և մաստոդետոններ[9], որոնք ծառայում էին կրծքերը փակելու համար և պատրաստված էին բրդից կամ սպիտակեղենից[10][11]: Հռոմեացի կանայք կրծկալներ կրում էին սպորտով զբաղվելու ժամանակ (սա փաստող նկարներ հնարավոր է տեսնել Վիլլա դել Կասալե հռոմեական վիլլայի խճանկարների վրա, որոնք հայտնի են նաև «Բիկինի մոզաիկա» անվանմամբ):

Հռոմեացի կանայք հագել են կրծկալներ, Վիլլա դել Կասալե, Սիցիլիա, մեր թվարկության 4-րդ դար

Ավստրիայի Արևեյան Տիրոլ էքսկլավում հայտնաբերվել են կրծկալ հիշեցնող սպիտակեղենի տեքստիլ կտորներ, որոնք թվագրվում են 1440-1485 թվականներին[12]: Ինսբրուքի համալսարանի պրոֆեսորները այս գտածոները եզակի էին համարում, քանի որ մինչ այդ ոչ ոք չէր հավատում, որ 15-րդ դարում կանայք կարող էին կրծկալ կրել[13]:

16-րդ դարում Արևմտյան աշխարհի հարուստ կանանց ներքնազգեստները հիմնականում կորսետներն էին, որոնք բարձրացնում էին այն կրողի կրծքերը և դրանք ավելի փարթամ ցույց տալիս: 19-րդ դարի վերջում արդեն հագուստի դիզայներներն փորձում էին գտնել այլընտրանքային ուղիներ՝ կորսետները տարբեր մասերի բաժանելով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Female Intelligence Agency: Why do women wear bras?»։ 007b Breast։ Վերցված է 10 May 2011 
  2. «Female Intelligence Agency: What causes sagging of breasts?»։ 007b Breast 
  3. Cawthorn Simon (November 2000)։ «Bras, the Bare Facts»։ Channel 4 
  4. King Stephanie (1 June 2005)։ «Doreen: The Bra That Conquered the World»։ The Independent։ Արխիվացված է օրիգինալից 4 October 2017-ին։ Վերցված է 8 September 2018 
  5. Wood, Cameron
  6. ἀπόδεσμος, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek–English Lexicon, on Perseus
  7. στηθοδέσμη Archived 16 July 2014 at the Wayback Machine., Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek–English Lexicon, on Perseus
  8. μαστόδεσμος Archived 18 July 2014 at the Wayback Machine., Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek–English Lexicon, on Perseus
  9. μαστόδετον Archived 16 July 2014 at the Wayback Machine., Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek–English Lexicon, on Perseus
  10. Leoty, 1893, էջ 9
  11. «The Figure and Corsets. Mataura Ensign (New Zealand) November 11, 1887»։ Արխիվացված է օրիգինալից 3 November 2015-ին։ Վերցված է 12 November 2012 
  12. Jahn George (19 July 2012)։ «600-Year-Old Linen Bras Found in Austrian Castle»։ Yahoo! News։ Associated Press։ Արխիվացված է օրիգինալից 4 March 2016-ին։ Վերցված է 24 August 2018 
  13. «Medieval Bras Discovered at Austrian Castle»։ The Guardian։ Associated Press։ 18 July 2012։ Արխիվացված է օրիգինալից 17 October 2013-ին։ Վերցված է 18 July 2012