Կոնք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոնք (այլ կիրառումներ)
Տղամարդու կոնքագոտի
Կնոջ կոնքագոտի

Կոնք, կոնքագոտի, կմախքի մաս, որն իրանը միացնում է ետին վերջավորություններին (կաթնասունների) կամ ստորին վերջույթներին (մարդու) և ծառայում որպես հենարան ողնաշարի և մարմնի ամբողջ վերին մասի համար, ինչպես նաև սահմանում է մի խոռոչ, ուր զետեղված է ընդերքը։ Կոնք-ազդրային հոդով հոդավորվում է ազդրոսկրերի հետ։ Կազմված է կենտ ոսկրերից (սրբոսկր, պոչուկ) և զույգ կոնքոսկրերից (անանուն ոսկրեր)։ Առջևից կոնքոսկրերն իրար միանալով կազմում են ցայլային համաճոնը, ետևից՝ սրբոսկրի հետ միանում սրբոսկրա-զստային հոդով։ Յուրաքանչյուր անանուն ոսկր բաղկացած է 3 ոսկրերից՝ զստոսկր, նստոսկր, ցայլոսկր։ Վերջիններիս միացման հատվածի արտաքին երեսին գտնվում է քացախափոսը, որի միջոցով հոդավորվում է ազդրոսկրի գլխիկի հետ։ Կոնքի կառուցվածքն օժտված է սեռային առանձնահատկություններով. կանանց կոնքն ավելի լայն է և պակաս խոր, քան տղամարդկանցը։ Տարբերում են մեծ և փոքր կոնքեր։ Մեծ կոնքն առջևից սահմանագծվում է որովայնի առաջային պատի փափուկ հյուսվածքներով, ետևից՝ ողնաշարով, կողքերից՝ զստոսկրերի թևերով, փոքր կոնքն առջևից՝ ցայլոսկրերով, ետևից՝ սրբոսկրով և պոչուկով, կողքերից՝ նստոսկրերով և փափուկ հյուսվածքներով։ Մեծ կոնքում տեղակայված են որովայնի խոռոչի ստորին բաժնի օրգանները, փոքրում՝ ուղիղ աղիքը, միզապարկը, տղամարդկանց մոտ՝ շագանակագեղձը և սերմնաբշտերը, կանանց մոտ՝ արգանդն իր հավելումներով և հեշտոցը։ Կոնքի ոսկրերին կպչում են. hետևից՝ մեջքի, ողնաշարի, առջևից՝ որովայնի մկանները։ Կոնքից սկսվում են նաև ստորին վերջույթի մկանները։ Կոնքի պատերի արյունամատակարարումն իրականանում է զստային ներքին զարկերակներով, նյարդավորումը՝ սրբոսկրային հյուսակով։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 585 CC-BY-SA-icon-80x15.png