Կոնցեսիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կոնցեսիա (լատ. concessio— թույլտվություն, զիջում), պետությանը կամ մունիցիպալիտետներին պատկանող բնական հարստությունները, ձեռնարկությունները, տնտեսական այլ օբյեկտներ որոշակի պայմաններով շահագործման հանձնելու պայմանագիր։ Կապիտալիստական երկրներում կոնցեսիոներները հիմնականում խոշոր մոնոպոլիաներն են, որոնք կոնցեսիա օգտագործում են մենաշնորհային բարձր շահույթ ստանալու համար։ Իմպերիալիզմի փուլում լայնորեն տարածված միջազգային կոնցեսիաները զարգացող երկրներին տնտեսական շահագործման և քաղաքական կախվածության մեջ պահելու միջոց են։ ԽՍՀՄ-ում կոնցեսիոն քաղաքականություն է իրականացվել կապիտալիզմից սոցիալիզմի անցման շրջանում։ 1920 թվականի նոյեմբերի 23-ի դեկրետով կոնցեսիա կնքել թույլատրվել է ժողովրդական տնտեսության որոշ ճյուղեր (հիմնականում՝ ՌԽՖՍՀ տերիտորիայում) զարգացնելու նպատակով օտարերկրյա կապիտալ ներգրավելու համար։ Կապիտալիստ-կոնցեսիոներները դառնում էին պետական ձեռնարկության վարձակալ, այլ ոչ սեփականատեր։ Կոնցեսիայի վրա տարածվում էր ԽՍՀՄ օրենսդրությունը։ Կոնցեսիոն ձեռնարկություններն ու բաժնետիրական խառը (փայատիրական) ընկերությունները գործում էին պետության որոշած պայմաններով և անմիջական հսկողությամբ։ Տնտ. շինարարության մեջ դրանք օժանդակ դեր են կատարել և 1937 թվականին վերացվել։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 585 CC-BY-SA-icon-80x15.png