Կարագաթթու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարագաթթու
Butyric acid acsv.svg
Butyric-acid-3D-balls.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում Կարագաթթու
Քիմիական բանաձև C3H7COOH
Ֆիզիկական հատկություններ
Մոլային զանգված 88,1051 գ/մոլ
Ագրեգատային վիճակ թափանցիկ հեղուկ
Խտություն 0,96 գ/սմ³
Դինամիկ մածուցիկություն 1.814 (15 °C) Պա•վ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան −5 °C
Եռման ջերմաստիճան 163 °C
Եռյակ կետ -
Գազի ճնշում 0,9 hPa մթն.
Քիմիական հատկություններ
Լուծելիությունը ջուր-ում անսահմանափակ գ/100 մլ
Դասակարգում
CAS համար 7697-37-2
PubChem 264
EINECS համար 203-532-3
SMILES
ЕС 231-714-2
RTECS ES5425000
Թունավորություն
ՄԲ50 440
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Կարագաթթուն (բութանաթթուС3Н7СООН ալիֆատիկ շարքի հագեցած միահիմն օրգանական թթու է։ Ունի անդուր հոտ և անգույն հեղուկ է։ Լավ լուծվում է ջրում և օրգանական լուծիչներում։ Հայտնի է երկու իզոմերների ձևով՝

  • ն-կարագաթթու՝ CH3CH2CH2COOH, և
  • իզոկարագաթթու, (CH3)2CHCOOH։
Ն-կարագաթթու[խմբագրել]

Ն-կարագաթթուն ստացվում է ն-բութիլսպիրտի օքսիդացումից կամ օսլա պարունակող թափուկների խմորումից (կարագաթթվային խմորում), իզոկարագաթթվից՝ իզոբուտիլսպիրտի օքսիդացումից։

Կիրառում[խմբագրել]

Կարագաթթվիի էսթերները կիրառվում են օծանելիքի և սննդի արդյունաբերության մեջ՝ որպես հոտավետ նյութեր, ինչպես նաև լաքերի պլաստիֆիկատորներ։ Կենսաբանական գործոններում ունի դրական նշանակություն, հատկապես կիրառում են կարագաթթվի աղերը՝

  • Բարելավում է օրգանիզմի ընդհանուր վիճակը և աղիների աճը։

(Galfi etc.,1990;Luo haixiang,2006;Hu etc.,2007;G.Biagi etc.,2007; Breuer RI et al, 2000 etc.)

  • Նպաստում է մարսողական համակարգի կարգավորմանը։

(Pinchasov etc.,1989; Noy Y etc.,2001 ;Nollet etc.,2005; Li kainian, 2006; Hu etc.,2007 etc.)

  • Կարգավորում և մեծացնում է իմունային գործառույթը։

(Scheppach etc.,1996;Claus etc.,2006;Manzanilla etc.,2006;Sauer etc.,2007 etc.)

  • Պահպանում է միկրոէկոլոգիական հավասարակշռությունը։

(Meng etc,1998 ;Floeh etc.2001 etc.)

  • Անվտանգ այլընտրանքային հակաբիոտիկ է

(C. Fernández-Rubio,2009 etc.)

  • Վերահսկում և նվազեցնում է բացասական հետևանքները պաթոգեն վիրուսներ և բակտերիաներ (E. coli, Salmonella spp. Clostridium perfringens spp. Et al.) նկատմամբ

(C. Fernández-Rubio,2009 etc.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png