Տաուտենբուրգի աստղադիտարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տաուտենբուրգի աստղադիտարան
Thüringer Landessternwarte Tautenburg
(«Karl Schwarzschild» Tautenburg)
Karl-Schwarzschild-Observatorium.jpg
Տեսակ աստղադիտարան և կազմակերպություն[1]
Կառավարող Բեռլինի գիտությունների ակադեմիա
Աստղադիտարանի կոդ 033
Երկիր Flag of Germany.svg Գերմանիա[1]
Վայր Տաուտենբուրգ
ԲԾՄ 341 մետր
Հիմնադրվել է՝ 1960
Անվանված է Կարլ Շվարցշիլդ
{{{հեռադիտակ1_անուն}}} Deutsches Forschungsnetz[2]
Կայք tls-tautenburg.de/TLS
Կոորդինատներ: 50°58′48.360000100001″ հս․ լ. 11°42′40.320000099999″ ավ. ե. / 50.98010000002777531° հս․. լ. 11.71120000002777672° ավ. ե. / 50.98010000002777531; 11.71120000002777672
Thüringer Landessternwarte Tautenburg Վիքիպահեստում

Տաուտենբուրգի աստղադիտարան, կամ Կառլ Շվարցշիլդի աստղադիտարան (գերմ.՝ Karl-Schwarzschild-Observatorium, ՄԱՄ կոդը՝ 033), գտնվում է Գերմանիայի Թյուրինգիա մարզի Տաուտենբուրգ քաղաքում (Ենայից ոչ հեռու)՝ ծովի մակերևույթից շուրջ 350 մ բարձրության վրա։ Հիմնվել է 1960 թվականին որպես ԳԴՀ Գիտությունների Ակադեմիայի Աստղաֆիզիկայի կենտրոնական ինստիտուտի աստղադիտարան, և անվանվել է գերմանացի աստղագետ և ֆիզիկոս Կառլ Շվարցշիլդի (1873–1916) պատվին։ 1992 թվականին աստղադիտարանը վերանվանվեց Թյուրինգիայի պետական աստղադիտարան (Thüringer Landessternwarte, TLS).[3]

Ալֆրեդ Յենշի աստղադիտակ

Տաուտենբուրգի աստղադիտարանում տեղակայված է եզակի աստղադիտակ, որը Կասեգրենի և Կուդեի համակարգերից բացի ունի նաև Շմիդի տիպի համակարգ։ Հայելու տրամագիծը 2 մ է, ուղղիչ ոսպնյակինը՝ 134 սմ[4]։ Աստղադիտակը այս պահին հանդիսանում է ամենամեծը Գերմանիայում և անվանվում է Ալֆրեդ Յենշի աստղադիտակ։ Այն ստեղծվել է ՎԵԲ Զեյց Ենա կազմակերպությունում (Կառլ Զեյց ընկերության Ենայի մասնաճյուղում Արևելյան Գերմանիայում

Աստղադիտարանում հայտնաբերվել են բազմաթիվ աստերոիդներ[5], ինչպես նաև HD 8673, 30 Արիետիս, 4 Մեծ Արջ և HD 13189 աստղերի շուրջ պտտվող էկզոմոլորակներ և գորշ թզուկներ[6][7]։ Աստղադիտարանում է գտնվում նաև LOFAR ռադիոաստղադիտակը[8]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 GRID Release 2017-05-22 — 2017-05-22 — 2017. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.5032286
  2. https://www.dfn.de/verein/mv/mitglieder/
  3. «General»։ Վերցված է 1 October 2014 
  4. «2m-Alfred-Jensch-Telescope»։ Վերցված է 1 October 2014 
  5. «Minor Planet Discoverers (by number)»։ Minor Planet Center։ 14 November 2016։ Վերցված է 27 November 2016 
  6. «Thüringer Astronom weist erstmals extrasolaren Planeten mit Teleskop in Deutschland nach» (գերմաներեն)։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-05-09-ին։ Վերցված է 2010-09-06 
  7. «A giant planet around the massive giant star HD 13189»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 20 July 2015-ին։ Վերցված է 1 October 2014 
  8. «German LOFAR stations»։ ASTRON։ Վերցված է 2015-05-17 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 628 CC-BY-SA-icon-80x15.png