Ինտերնալիզացիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ինտերնալիզացիա (լատ. interims՝ ներքին), արտաքին երևույթների ընկալման գործընթաց, որի արդյունքում նրանք դառնում են ներքին կարգավորիչներ:

Սոցիոլոգիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոցիոլոգիայի մեջ ինտերնալիզացիան սահմանում են որպես գործընթաց, որի արդյունքում սուբյեկտիվ գիտելիքները փոխվում են հասարակության համար օբյեկտիվի: Դրանից հետո այն կարող է փոխանցվել հաջորդ սերունդներին:

Հոգեբանության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հոգեբանության մեջ ինտերնալիզացիա կամ ինտերիորիզացիա (լատinterior ՝ ներքին, ֆր.՝ intériorisation ՝ դրսից ներս անցում, անգլ.՝ interiorization (inter-nalization), գերմ.՝ nteriorisation) է անվանվում փոխակերպման գործընթացը, որի ժամանակ արտաքին իրական գործողությունները, առարկաների հատկությունները, սոցիալական շփման ձևերը, հասարակական կարգերի, արժեքների, համոզմունքների, պատկերացումների և այլնի անհատական յուրացման ճանապարհով, փոխակերպվում են անհատի ներքին կայուն հատկությունների:

Հոգեվերլուծության սովորույթի համաձայն՝ ինտերնալիզացիան ընկալվում է որպես մի մեխանիզմ, որի հետևանքով արտաքին աշխարհի օբյեկտները ստանում են հոգեբանական մշտական ներկայացուցչություն, այսինքն՝ ընկալումները վերածվում են պատկերների, որոնք ձևավորում են մեր հոգեբանությունը: Այսպիսով՝ ինտերնալիզացիա և ինտերիորիզացիա հասկացությունները մոտ են իրար: Այս կապակցությամբ Ա. Վ. Սերին փաստարկավորված տեսակետ է հայտնում այն մասին, որ ինտերնալիզացիան ավելի բարդ մեխանիզմ է, որը ենթադրում է շրջակա աշխարհի գիտակցված և ակտիվ ընկալում, ինչպես նաև սեփական գործունեության մեջ ընդունված կարգերի և արժեքների վերարտադրում:

Անհատի արժեքային կողմնորոշման համակարգի զարգացման մեր մոդելի մեջ առանձնանում են երեք հիմնական գործընթացներ՝ ադապտացիա (հարմարվողականություն), սոցիալիզացիա (սոցիալականացում) և ինդիվիդուալիզացիա (անհատականացում): Այս գործընթացները, հաջորդաբար առաջանալով սահմանված կարգով և կրկնվելով անհատի զարգացման հաջորդ փուլում, հետագայում ընթանում են միաժամանակ: Այս գործընթացներից յուրաքանչյուրն ունի երկակի բնույթ՝ արժեքների ձևավորման վրա անհատի և միջավայրի ազդեցությունն իր մակարդակով արտահայտող և համապատասխանող զույգ մեխանիզմների (ասիմիլյացիա և ակոմոդացիա, ինդենտիֆիկացիա և օտարացում, ինտերնալիզացիա և էքստերնալիզացիա) գործողությունների միջոցով իրականացվող:

Մանկավարժության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինտերնալիզացիան ուսումնասիրվում է որպես մոտիվացիայի միջոց ուսուցման գործընթացում: Ինտերնալիզացիայի առկայությամբ տեղի է ունենում արժեքների այնպիսի յուրացում, որի հետևանքով ձևավորում է անհատի պահվածքը:

Տնտեսագիտության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինտերնալիզացիա է կոչվում տնտեսական ռազմավարությունը, որն ուղղված է արտաքին բացասական էֆեկտների նվազեցմանը կամ վերացմանը՝ դրանք ներքինի վերածելու միջոցով:

Գիտելիքների կառավարում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գիտելիքների ինտերնալիզացիան գիտելիքների փոխանցման գործընթաց է՝ ակնհայտից ոչ ակնհայտի: Տերմինն առաջին անգամ ներկայացվել է Ikujiro Nonaka-ի և Hirotaka Takeuchi-ի կողմից SECI- մոդելում[1]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ինտերիորիզացիա
  • Էքստերնալիզացիա

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ikujirō Nonaka, Hirotaka Takeuchi The Knowledge-creating Company: How Japanese Companies Create the Dynamics of Innovation. — Oxford University Press, 1995. — 284 с. — ISBN 9780195092691

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]