Էթամբուտոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Blue pill container spilled icon.svg
Էթամբուտոլ
Ethambutol.svg
Ethambutol substance photo.jpg
Առաջին նկարում էթամբուտոլի քիմիական կառուցվածքն է, իսկ երկրորդում պատկերված են էթամբուտոլի բյուրեղները։
Կլինիկական տվյալներ
Վաճառքային անվանումներՄիամբուտոլ, Էթիբի[1], Սերվամբուտոլ, այլ
Նույնացուցիչներ
CAS համար74-55-5
PubChem CID14052
DrugBank00330
CompTox Dashboard (EPA)
ECHA InfoCard100.000.737 Խմբագրել Վիքիդատայում


Էթամբուտոլ դեղ է, որը օգտագործվում է տուբերկուլոզի բուժման համար[2]։ Այն հաճախ տրվում է հակատուբերկուլոզային այլ դեղերի հետ միասին, որոնցից են՝ իզոնիազիդը, ռիֆամպիցինը և պիրազինամիդը[3]։ Այն նաև օգագործվում է Mycobacterium avium համալիրի և Mycobacterium kansasii բուժման համար[2]։ Այն տրվում է պերօրալ[2]։

Հաճախակի կողմնակի ազդեցություններից են տեսողության խնդիրները, հոդացավերը, գլխացավերը, սրտխառնոցը և հոգնածության զգացողությունը[2]։ Այլ կողմնակի ազդեցություններից են լյարդի խնդիրները և ալերգիկ ռեակցիաները[2]։ Այն խորհուրդ չի տրվում օգտագործել տեսողական նյարդի նևրիտ, երիկամների խնդիրներ ունեցող և 5 տարեկանից փոքր մարդկանց[3]։ Հղիության և կաթնատվության ժամանակ օգտագործումը անվտանգ է[3][4]։ ԱՄՆ-ում FDA-ն հայտնել է անհանգստություն կապված երեխաների մոտ եղած տեսողական խնդիրների հետ՝ մոր հղիության ժամանակ դեղը օգտագործելու դեպքում[2]։ Էթամբուտոլը ազդում է՝ խանգարելով բակտերիայի նյութափոխանակությունը[2]։

Էթամբուտոլը հայտնաբերվել է 1961 թվականին[5]։ Այն ԱՀԿ դեղերի ցանկում է, որպես առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղերից մեկը[6] Էթամբուտոլը հասանելի է որպես ունիվերսալ դեղամիջոց[1]։ Զարգացող երկրներում արժեքը 2.58–4.73$ է ամեն ամսվա օգտագործման համար[7]։ ԱՄՆ-ում արժեքը 100–200$ է ամեն ամսվա օգտագործման համար[1]։

Բժշկական կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էթամբուտոլը այլ դեղամիջոցների հետ օգտագործվում է բազմաթիվ հիվանդություններ բուժելու համար, որոնցից են՝ տուբերկուլոզը, Mycobacterium avium համալիրը և Mycobacterium kansasii[2]։

Կողմնակի ազդեցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Տեսողական նևրիտ[8] (հակացուցված է մինչև 6 տարեկան երեխաներին)
  • Կարմիր-կանաչ գույները տեսնելու խանգարում[9]
  • Պերիֆերիկ նեյրոպաթիա
  • Հոդացավ
  • Հիպերուրիկեմիա
  • Ուղղահայաց ախտաբանական նիստագմ
  • Կաթնային մաշկի ռեակցիա

Ազդեցության մեխանիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էթամբուտոլը տուբերկուլոզի հարուցիչների ակտիվ աճող ձևերի նկատմամբ ունի բակտերիոստատիկ ազդեցություն։ Այն խաթարում է բակտերիայի թաղանթի ձևավորումը։ Միկոլային թթուները միանում են արաբինոգալակտանի մնացորդներ՝ D-արաբինոզի 5'-հիդրօքսիլ խմբերին և առաջացնում են միկոլիլ-արաբինոգալակտան-պեպտիդոգլիկան համալիրը բջջի պատում։ Սա խանգարում է արաբինոգալակտանի սինթեզը՝ պաշարելով արաբինոզիլ տրանսֆերազա ֆերմենտը։ Արաբինոգալակտանի սինթեզի գործնթացի խախտումը խախտում է այդ համալիրի առաջացումը, որը բերում է թաղանթի մեծ թափանցելիության։

Ֆարմակոկինետիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն լավ է ներծծվում ստամոքսաղիքային տրակտից և լավ է տարածվում մարմնի հյուսվածքների, հեղուկների մեջ։ Այն 50%-ով անփոփոխ դուրս է բերվում մեզով։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Hamilton Richart (2015)։ Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition։ Jones & Bartlett Learning։ էջ 48։ ISBN 9781284057560 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 «Ethambutol Hydrochloride»։ The American Society of Health-System Pharmacists։ Արխիվացված օրիգինալից 5 June 2016-ին։ Վերցված է 10 December 2016 
  3. 3,0 3,1 3,2 WHO Model Formulary 2008։ World Health Organization։ 2009։ էջեր 136, 138, 588, 603։ ISBN 9789241547659։ Արխիվացված օրիգինալից 13 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  4. «Prescribing medicines in pregnancy database»։ Australian Government։ 3 March 2014։ Արխիվացված օրիգինալից 8 April 2014-ին։ Վերցված է 22 April 2014 
  5. Landau Ralph, Achilladelis Basil, Scriabine Alexander (1999)։ Pharmaceutical Innovation: Revolutionizing Human Health (անգլերեն)։ Chemical Heritage Foundation։ էջ 171։ ISBN 9780941901215։ Արխիվացված օրիգինալից 2016-12-20-ին 
  6. «WHO Model List of Essential Medicines (19th List)»։ World Health Organization։ April 2015։ Արխիվացված օրիգինալից 13 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  7. «Ethambutol»։ International Drug Price Indicator Guide։ Վերցված է 8 December 2016 
  8. Lim SA (April 2006)։ «Ethambutol-associated optic neuropathy»։ Ann. Acad. Med. Singap. 35 (4): 274–8։ PMID 16710500։ Արխիվացված օրիգինալից 2009-08-16-ին 
  9. Tripathi K D (August 2015)։ Essentials of MEDICAL PHARMACOLOGY (Seventh ed.)։ India: JAYPEE BROTHERS MEDICAL PUBLISHERS։ էջ 769։ ISBN 978-93-5025-937-5 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]