Զիվեցյան լիճ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Զիվեցյան լիճ
Valley of Żywieci.jpg
Տեսակլիճ
ԵրկիրFlag of Poland.svg Լեհաստան
ՎարչատարածքՍիլեզիայի վոյեվոդություն
Երկարություն8 կիլոմետր
Լայնություն2 կիլոմետր
ԲԾՄ337 մետր
Խորություն20 մետր
Մակերես10 կմ²
Ջրահավաքի տարածքVistula basin?
Լիճ հոսող գետՍոլա
Լճից հոսող գետՍոլա
Ձևավորում1966

Զիվեցյան լիճ, Զիվեցե[1] (լեհ.՝ Jezioro Żywieckie)[2], նույնպես հայտնի է Զիվեցյան ջրամբար (լեհ.՝ Żywiecki Zbiornik Wodny) կամ Տրեսնա ջրամբար (լեհ.՝ Zbiornik Wodny Tresna) անվամբ, արհեստական ջրամբար է, որը գտնվում է Զիվեց քաղաքի մոտ, Լեհաստանում։ Ձևավորվել է 1966 թվականին մի քանի գյուղեր խորտակելու ճանապարհով։

Աշխարհագրական տեղակայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լճի հիմնական մորֆոմետրիկ չափորոշիչներն են[3]՝

  • Ընդհանուր ծավալ — 94,6 մլն. մ³
  • Ամբարտակների առավելագույն մակարդակը — ծովի մակարդակից 344,86 մ բարձրության վրա
  • Ամբարտակների նորմալ մակարդակը — ծովի մակարդակից 342,56 մ բարձրության վրա
  • Ամբարտակների նվազագույն մակարդակը — ծովի մակարդակից 320,94 մ բարձրության վրա

Ամբարտակների նորմալ մակարդակի դեպքում ջրամբարի չափորոշիչները հետևյալն են[3]՝

  • Առավելագույն երկարությունը — 6,6 կմ
  • Միջին երկարություն — 6,25 կմ
  • Առափնյա հատվածի երկարությունը — 33,7 կմ
  • Առավելագույն լայնություն — 3,1 կմ
  • Լայնությունը կենտրոնական մասում — 2,5 կմ
  • Միջին լայնություն — 1,51 կմ
  • Առավելագույն խորություն — 26,8 կմ
  • Միջին խորություն — 8,6 կմ

Զիվեցյան ջրամբարը ի հայտ է եկել Սոլա գետի վրա ամբարտակ կառուցելու շնորհիվ։ Նրա երկարությունը 310 մ է կազմում, բարձրությունը 39 մ է[3]։

Կիրառելիություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամբարտակը հանդիսանում է 21 ՄՎտ հզորությամբ ՀԷԿ-ի մի մասը։ Ներկայումս ջրամբարը ոչ միայն օգտագործվում է էլեկտրաեներգիա արտադրելու նպատակով, ջրհեղեներից պաշտպանվելու և Վերին Վիսլայի վտակները կարգավորելու, այլև զբոսաշրջային նպատակներով։ Ենթադրվում է, որ շինարարության պահից 70 տարի անց ջրի ծավալը կնվազի մոտավորապես 50%-ով[4]։ 2015 թվականին ջրի ծավալը կրճատվեց 2 մետրով, որը հնարավորություն տվեց առավել լավ ուսումնասիրել հատակը[5]։

Հայտնի իրադարձություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ամեն տարի օգոստոսին անց է կացվում ռեգատա ի հիշատակ Ադամ Բանաշեկի։
  • 1978 թվականի նոյեմբերի 15-ին լճի մոտ տեղի ունեցավ ավտոճանապարհային աղետ Katastrofa autobusów pod Żywcem։ Առավոտյան ժամը 5-ին երկու ավտոբուսներ Autosan H9 և Autosan H09, որոնք դեպի «Բժեշչա» ածխահանք էին տանում հանքագործներին, 18 մ բարձրությունից գահավիժեցին և ընկան լճի ջրերը։ Մահացավ 30 մարդ, 9-ին հաջողվեց փրկվել։ Աղետի մասին է հիշեցնում ցուցատախտակը, որը գտնվում է կամրջի վրա։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Топокарты Генштаба
  2. Nazwa Archived 2019-03-25 at the Wayback Machine. (լեհ.)
  3. 3,0 3,1 3,2 Machowski et al., 2005, s. 80
  4. Chełmicki Wojciech: Blaski i cienie zapór wodnych, w: „Poznaj Świat” R. XXXIV, nr 2 (397), luty 1986, s. 3-6.
  5. Jezioro Żywieckie przez suszę jest wyschnięte jak kałuża (լեհ.)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Robert Machowski, Martyna A. Rzętała, Mariusz Rzętała, Beata Wistuba Zbiornik Żywiecki – charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze. — Sosnowiec: Polskie Towarzystwo Geograficzne – Oddział Katowicki, 2005. — ISBN 83-922610-0-3