Դենտին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ատամի կառուցվածք

Դենտին (dentinum, LNH; լատ.՝ dens, dentis՝ ատամ), ատամի կարծր հյուսվածք, որը նրա հիմնական մասն է համարվում։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ատամնապսակի հիմնական մասը պատված է էմալով[1], իսկ արմատի մասը փակված է ցեմենտով։ Այն հիմնականում կազմված է հիդրոքսիապատիտից (զանգվածի մոտ 70%-ը), օրգանական նյութից (20%) և ջրից (10%)[2]՝ ներթափանցված դենտինային խողովակներով և կոլլագենային մանրաթելերով։

Ծառայում է որպես ատամի հիմք և պաշտպանում է ատամի էմալը։ Դենտինի շերտի հաստությունը կազմում է 2-6 մմ։ Դենտինի կարծրությունը կազմում է 58,9 կգ-ուժ/մմ²։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարբերվում են միջպուլպային (ներքին) և թիկնոցավոր (արտաքին) դենտին։

Ներքին դենտինում կոլլագենի մանրաթելերը հիմնականում տենգենցիալ է և կոչվում է Էբների մանրաթել։

Արտաքին դենտինում մանրաթելերը տեղակայված են ճառագայթաձև և կոչվում են Քորֆի մանրաթելեր։

Դենտինը բաժանվում է առաջնային, երկրորդային (փոխարինող) և երրորդային (անկանոն) տեսակների.

  • Առաջնային դենտինը ձևավորվում է ատամի առաջացման ընթացքում, մինչև ատամի ծկթելը։
  • Երկրորդային դենտինը ձևավորվում է մարդու ողջ կյանքի ընթացքում[3]։ Առաջնայինի համեմատ ավելի դանդաղ է զարգանում, իր մեջ ներառում է օրգանական նյութերի ավելի մեծ քանակ, ավելի մեծ թափանցելիություն և ավելի քիչ հանքայնացում։
  • Երրորդային դենտինը ձևավորվում է ատամի վնասվածքների, ոսկրափուտի ժամանակ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Johnson, Clarke. "Biology of the Human Dentition Archived 2015-10-30 at the Wayback Machine.." Page accessed July 18, 2007.
  2. Cate, A.R. Ten. Oral Histology: development, structure, and function. 5th ed. 1998. Page 150. ISBN 0-8151-2952-1.
  3. Berkovits BKB, Holland GR, Moxham BJ. (2002). Oral Anatomy, Histology and Embryology. Mosby. 3rd edn. pp. 125. 0723431817.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Быков В. Л. Гистология и эмбриология органов полости рта человека. — СПб, 1998.
  • Гемонов В. В., Лаврова Э. Н., Фалин Л. И. Атлас по гистологии и эмбриологии органов ротовой полости и зубов. — Москва, 2003.
  • Кузнецов С. Л., Торбек В. Э., Деревянко В. Г. Гистология органов полости рта. — Москва, 2012.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]