Դեմյանկա (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դեմյանկա (այլ կիրառումներ)
Դեմյանկա
Demyanka river Russia, 30 июня 2015, N 59,463098 E 71,055572.jpg
Դեմյանկայի ստորին հատվածը 400 մետր բարձրությունից
Irtysh basin.png
Բնութագիր
Երկարություն1160 կմ
Ավազանի մակերես34 800 կմ²
Ավազան34 800 կմ²
Ջրի ծախս155 մ³/ս (167 կմ ակունքից)
Ջրահոսք
ԱկունքՎասյուգանկական ճահճուտներ
 · Ակունքի տեղակայումVasyugan Swamp?
 · Գետաբերանի տեղակայումԻրտիշ
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
Հոսող հոսքերYutymas?, Q756074?, Bol'shoy Uim?, Malyy Kun'yak?, Tishkina?, Zharnyakovka?, Q756432?, Vostochnaya Dem'yanka?, Q756554?, Q756592?, Q756601?, Q756639?, Q756648?, Q756668?, Q756686?, Bol'shoy Kun'yak?, Bol'shaya Kamel'yaga?, Q756791?, Imgyt?, Tal'tsiya?, Q757006?, Q757136?, Q757161?, Bol'shaya Tamorga?, Vaksar”yega?, Q757372?, Q757408?, Keum?, Q4068963?, Q4091338?, Bol'shoy Kyzym?, Q4092798?, Q4205294?, Kal'cha?, Kirilkina?, Mar'yak?, Nelym?, Q4348132?, Q4371249?, Q4406475?, Q4451937?, Tegus?, Tyamka?, Q4470118?, Urna?, Q4508372?, Q4536566? և Q13204951?
ԵրկիրՌուսաստան Ռուսաստան
ԵրկրամասՕմսկի մարզ
Տյումենի տարածք
ՋրահավաքՕբի ավազան
Irtysh basin.png

Դեմյանկա[1], գետ Արևմտասիբիրական հարթավայրում, Իրտիշ գետի աջ վտակ։

Բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վասյուգանական հարթավայրի ճահճուտների ակունքները գտնվում են Օմսկի մարզի հյուսիս-արևելքում, որը կոչվում է Հարավային Դեմյանկա։ Ապա հոսում է Ուվատսկի շրջանի Տյումենի մարզի տարածքով։ Խոշոր վտակներն են՝ ձախակողմյան՝ Կեում, Տյամկա, աջակողմյան՝ Տեգուս, Ուրնա, Իմգիտ, Մեծ Կունյակ։

Գետի ընդհանուր երկարությունը 1159 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը 34 800 կմ² է՝ 90 մետր միջին բարձրության դեպքում, ընդունում է 50 վտակ՝ ավելի քան 10 կմ երկարությամբ։ Գետի ավազանում ջրահոսքերի ընդհանուր քանակը հասնում է ազդեցիկ նշանակության․ 1689՝ 10 913 կմ ընդհանուր երկարությամբ։ Գետային ցանցի խտության գործակիցը կազմում է 0,31 կմ/կմ²։ Գետի միջին կախույթային թեքությունը 0,07 ‰ է, որը հաստատում է գետի խաղաղ հոսքը, ընթացքի չափավոր ընդլայնումը և փոքրակազմ նստվածքների կազմը։

Գետի հովիտը ինչպես վերին, այնպես էլ միջին հոսանքներում ունի սեղանակերպ ձև։ Հովիտի լանջերը համեմատաբար խոշոր են, որոշ տեղեր՝ զառիվար, ունեն տայգային հատուկ բազմազան բուսականություն։ Ծառային բուսականությունը հանդես է գալիս խառն անտառներով, ծառերի փշատերև տեսակներով՝ մայրի, սոճի, եղևնի, սաղարթավոր տեսակներով՝ կաղամախի, կեչի, ուռի։ Թփերից ունի թխենի, մանրուռի։


Դեմյանկա գետի միջին ջրածախս (մ³/վրկ) ըստ ամիսների The time allocated for running scripts has expired.-ից մինչև The time allocated for running scripts has expired.The time allocated for running scripts has expired.The time allocated for running scripts has expired. թթ.
(չափումները կատարվել են Ջրագրական կետին 167 կմ ակունքից)[2]

Գետի հունը ճյուղավորված չէ, շատ ոլորապտույտ է։ Հունի հատակը տղմոտ և ավազոտ է։ Գարնանային վարարման ժամանակ գետի ջրի մակարդակը հաճախ դառնում է նավարկելի։ Հունը ծանծաղուտներում լցված է հատած ծառերով, թփերով։ Հունային գործընթացի տեսակը ազատ ոլորված է։ Ամենացածր երկայնակի թեքությունն աննշան է՝ 0,034 ‰։ Սառցահոսանքը բարձունքում հասնում է վարարման։

Դեմյանկայի ավազանը նշանակալից չափով ճահճացած է և տարբերվում է մեծ քանակությամբ փոքր լճերով․ ճահճատվածությունը 50 % է։ Լճացումն այնքան էլ մեծ չէ և չի գերազանցում 2,0 %, որը կապված է ներճահճային լճերի փոքր չափսերի հետ։

Գետի վրա կա Դեմյանկա գյուղը, բայց ընդհանուր առմամբ Դեմյանկայի ավազանում քիչ բնակչություն կա։ Խոշոր բնակավայրեր չկան։

Ջրային ցուցակագրության տվյալներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսաստանի պետական ջրային ցուցակագրության տվյալների համաձայն՝ այն պատկանում է Իրտիշկի ջրային ավազանին, Իրտիշ գետի տնտեսության մեծ օգտագործվող մասին, Տոբոլ գետի հորդանից մինչև Խանտի-Մանսիյսկ (բարձր) քաղաքը, առանց Կոնդա գետի, գետի գետային ենթաավազան, Իրտիշ գետի վտակների ավազան Տոբոլից մինչև Օբի։ Իրտիշ գետի գետային ավազանը[3]։

Վտակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

(գետաբերանից կմ-ով)

  • 13 կմ- Սավինկովա (ձախ)
  • 35 կմ- Նյուրիմ
  • 46 կմ- գետ առանց անվանման (աջ)
  • 49 կմ- Նելիմ (աջ)
  • 50 կմ- Պոսնալ (ձախ)
  • 68,3 կմ- Մեծ Պերիլ (ձախ)
  • 68,6 կմ- Կալչա (ձախ)
  • Վոչյահ (ձախ)
  • 91 կմ- Հատնիսեգա (ձախ)
  • Ստարեպ (աջ)
  • Սոյդիշ (աջ)
  • 167 կմ- Ժարնյակովկա (ձախ)
  • 197 կմ- Քեում (աջ)
  • 211 կմ- Ուիմա (ձախ)
  • 240 կմ- Տայգիտեգա (աջ)
  • Նեմկուրովա գետակ (աջ)
  • Աշպարան (աջ)
  • 276 կմ- Մարյակ (ձախ)
  • Վինկուրոկ (աջ)
  • 294 կմ- Չելդիյակ (ձախ)
  • 299 կմ- Յազևա (աջ)
  • 303 կմ- Մեծ Կունյակ (ձախ)
  • 332 կմ- Փոքր Կունյակ (ձախ)
  • 353 կմ- Տարամբալ (աջ)
  • 383 կմ- Վոխսարեգա (ձախ)
  • 395 կմ- Մեծ Ուիմ (ձախ)
  • 413 կմ- Ավասեգա (ձախ)
  • 424 կմ- Պուխտանեգա (ձախ)
  • 432 կմ- Տարբատեգա (աջ)
  • 449 կմ- Սամատեգա (աջ)
  • 456 կմ- Տյամկա (աջ)
  • 464 կմ- Մեծ Կալեմեգա (ձախ)
  • 513 կմ- Իտկիեգա (ձախ)
  • 530 կմ- Պեկման (ձախ)
  • 554 կմ- Կիսկաս (ձախ)
  • 571 կմ- Իմգիթ (ձախ)
  • 578 կմ- Մեծ Պիխտովայա (աջ)
  • 591 կմ- Պոլսկի Բուերակ (ձախ)
  • 596 կմ- Տալցիյա (Մեծ Տալցիյա) (աջ)
  • 636 կմ- Մեծ Տամորգա (ձախ)
  • 666 կմ- Վասկինա (աջ)
  • 689 կմ- Կիրիլկինա (Կաիմսա) (ձախ)
  • 692 կմ- Տիշկինա (ձախ)
  • 706 կմ- Շախմատովկա (ձախ)
  • 750 կմ- Արդյանկա (աջ)
  • 764 կմ- Ուրնա (ձախ)
  • 801 կմ- Մեծ Կազակ (ձախ)
  • 848 կմ- Մեծ Երշովայա (ձախձախ)
  • 861 կմ- Փոքր Երշովայա (ձախ)
  • 928 կմ- Թեգուս (Մեծ Թեգուս) (ձախ)
  • 940 կմ- Կաիմ (ձախ)
  • 968 կմ- Յուտիմաս (աջ)
  • 1007 կմ- Կատիս (ձախ)
  • 1020 կմ- Մեծ Կիզիմ (ձախ)
  • Լեֆ (աջ)
  • 1061 կմ- Հարավային Դեմյանկա (աջ)
  • 1134 կմ- Յագոդնյա (աջ)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Географический энциклопедический словарь: Географические названия / под ред. Э. Б. Алаева и др., гл. ред. А. Ф. Трёшников. — М.: Советская энциклопедия, 1989. — 2-е изд. — С. 148. — 592 с. ISBN 5-85270-057-6
  2. The time allocated for running scripts has expired.
  3. The time allocated for running scripts has expired.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]