Գինուխերեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Infoboxforlang.png
Գինուխերեն
гьинузас мец
Տեսակ լեզու
Ենթադաս Tsezic languages
Երկրներ Ռուսաստան Ռուսաստան
Դաղստան Դաղստան
Խոսողների քանակ 500 մարդ
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճակ ոչ նպաստավոր[1]
Դասակարգում իբերակովկասյան լեզվաընտանիք
Գրերի համակարգ չկա
IETF gin
ISO 639-3 gin

Գինուխերեն, իբերակովկասյան ընտանիքի դաղստանյան լեզուների ավարական խմբի դիդոյական (ցեզյան) ենթախմբի լեզու։ Խոսում են Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստանի Հանրապետության Գենուխ գյուղում և հանրապետության այլ վայրերում, այդ թվում՝ մայրաքաղաք Մախաչկալայում[2][3]: Խոսողների թիվը մոտ 600 է։ 2010 թվականի մարդահամարի ժամանակ գինուխերենը մայրենի լեզու է նշել ընդամենը 5 մարդ, այնինչ 2002 թվականի մարդահամարի ժամանակ 548 մարդ էր[4]: Այս վերջին տվյալը մոտ է լեզվաբանների գնահատմանը։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալը թերևս սխալ է կամ գինուխերեն խոսողներին հաշվառել են ավարերեն խոսողների հետ։

Գինուխերենի մասին առաջին տվյալները 1916 թվականին հավաքել է ազգագրագետ Ա. Կ. Սերժպուտովսկին։ Ծագումնաբանորեն առավել մոտ է ցեզերենին։

Բարբառային տարբերակում չունի։ Անգիր է։ Գինուխցիների մեջ տարածված են ավարերենը և ռուսերենը։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հ.Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագուլյան, Հայկ. ՍՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի հրատարակչություն, Երևան, 1975, էջ 73:
  • Forker, Diana. A Grammar of Hinuq. Mouton Grammar Library [MGL] 63. DE GRUYTER Mouton, 2013. - 827 pages. ISBN 978-3-11-030397-

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Atlas of the World's Languages in Danger
  2. http://www.ethnologue.com/language/gin
  3. Коряков Ю. Б. Атлас кавказских языков. М.: Институт языкознания, 2006
  4. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года