Բրանդենբուրգյան դարպասներ (Կալինինգրադ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բրանդենբուրգյան դարպասներ (այլ կիրառումներ)
Museum Silhouette.svg
Բրանդենբուրգյան դարպասներ
Kaliningrad 05-2017 img37 Brandenburg Gate.jpg
Տեսակտեսարժանություն և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունԿալինինգրադ
Ժառանգության կարգավիճակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Կոորդինատներ: 54°41′49.999200099987″ հս․ լ. 20°29′40.999200099998″ ավ. ե. / 54.69722200002777157° հս․. լ. 20.49472200002777811° ավ. ե. / 54.69722200002777157; 20.49472200002777811

Բրանդենբուրգյան դարպասներ (գերմ.՝ Brandenburger Tor), Կալինինգրադի պահպանված յոթ քաղաքային դարպասներից մեկը: Գտնվում է Բագրատիոն փողոցի վերջնամասում և դեպի Սուվորովի փողոց անցման հատվածում, քաղաքի Հաբերբերգ պատմական շրջանի սահմանին:

Բրանդենբուրգյան դարպասները Կալինինգրադ քաղաքի միակ քաղաքային դարպասներն են, որ օգտագործվում են իրենց ուղղակի նշանակությամբ:

Բրանդենբուրգյան դարպասներ, արևմտյան կողմ

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրանդենբուրգյան դարպասները կառուցվել են Քյոնիգսբուրգում 1657 թվականին, Առաջին պաշտպանական հողապատնեշի հարավ արևմտյան հատվածում, դեպի Բրանդենբուրգի ամրոց (այժմ` Ուշակովո ավան) տանող ճանապարհի հետ հատման տեղում: Դրամական միջոցների և համապատասխան նախագծի բացակայության պատճառով շինարարները սահմանափակվեցին հողապատնեշի վրա փայտե դարպասների կառուցմամբ: Հուսալի պաշտպանություն ապահովելու նպատակով դարպասների առջև խրամ փորեցին և լցրեցին ջրով:

Հարյուր տարի անց պրուսական թագավոր Ֆրիդրիխ II-ի հրամանով քայքայված շինությունը քանդվեց և նրա տեղում կառուցվեց խոշոր աղյուսե շինություն երկու լայնարձակ անցուղիներով: Նոր ամուր դարպասներն ամբողջությամբ փակեցին դեպի հարավ տանող ճանապարհը (ներկայումս Սուվորովի փողոց ) և ծառայեցին քաղաքի հուսալի պաշտպանությանը: Հաստ պատերը լավագույն ձևով էին պաշտպանում ներքին ամրաշինական կառույցներում տեղակայված պահակազորի փոքրիկ կայազորին: Այստեղ էին գտնվում նաև ծառայողական, օժանդակ, պահեստային շինությունները և ամբարձիչները: 1843 թվականի վերականգնողական աշխատանքների ընթացքում դարպասները զգալիորեն վերակառուցվեցին և զարդարվեցին սրածայր դեկորատիվ վերնաճակատներով, ավազաքարե խաչաձև ծաղիկներով, ոճազարդված տերևներով, գերբերով և մեդալյոններով:

Դարպասների վրա տեղադրված են ռազմական նախարար, պրուսական բանակում ռեֆորմների իրականացման մասնակից ֆելդմարշալ Բոյենի (1771-1848 թթ.), աջից Երկրորդ հողապատնեշային ամրության հեղինակներից մեկի, ինժեներական կորպուսի ղեկավար, գեներալ լեյտենանտ Էռնստ Լյուդվիգ ֆոն Աստերի (1778-1855 թթ.), քանդակագործական դիմանկարները:

Բրանդենբուրգյան դարպասները մինչև մեր օրերը պահպանված Քյոնիգսբերգյան միակ դարպասն է, որը կատարում է իր նախկին տրանսպորտային գործառույթը: Շինությունը վերականգնվել է, այն պահպանվում է պետության կողմից , որպես Կալինինգրադի Բագրատիոնի փողոցը զարդարող ճարտարապետական հուշարձան:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրանդենբուրգյան դարպասները 1908 թվականին

Դարպասներն ունեն երկու ուղանցում: Չնայած 19-րդ դարի կեսերին Քյոնիգսբերգում կառուցված բոլոր դարպասները դասվում են նեոգոթիկա ոճին, Բրանդենբուրգյան դարպասներում գոթական ոճն ավելի վառ է արտահայտված: Առանձնանում են սլաքանման վերնաճակատները, որոնք իրականում ցածր շինությանը տալիս են բարձրի զգացողություն: Դարպասները ճոխությամբ զարդարված են դեկորատիվ տարրերով, օրինակ հարթաքանդակներով և ոճավորված քարե ծաղիկներով:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • В. Н. Строкин. Памятники ратного прошлого. Путеводитель по памятным местам Калининградской области. Калининград: Калининградское книжное издательство, 1995.
  • Авенир Овсянов. В казематах королевского форта. Калининград: Янтарный сказ, 1999.