Բաշիր Ռամեև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բաշիր Ռամեև
Баши́р Исканда́рович Раме́ев
Bashir Rameev.jpg
Ծնվել է1918 մայիսի 1
Բայմակ, Օրենբուրգ
Մահացել է16 մայիսի 1994(1994-05-16) (տարիքը 76)
Մոսկվա, Ռուսաստան
ԳերեզմանԿունցևսկոե գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Մասնագիտությունէլեկտրոնային համակարգիչներ
Գործունեության ոլորտԷլեկտրոնային հաշվիչ մեքենա
Ալմա մատերՄոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտ
Գիտական աստիճանտեխնիկական գիտությունների դոկտոր
Գիտական ղեկավարԱկսել Բերգ
Ինչով է հայտնիԽՍՀՄ առաջին պատետնտ համակարգիչ
Ստրելա համակարգիչ
Ուրալ համակարգիչների շարք
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և ԺՏՆՑ ոսկե մեդալ
Bashir Rameyev Վիքիպահեստում

Բաշիր Ռամեև (ռուս.՝ Баши́р Исканда́рович Раме́ев; 1918, մայիսի 1-1994, մայիսի 16), խորհրդային գիտնական, գյուտարար, խորհրդային համակարգիչների հիմնադիրներից մեկը, 23 պատենտների (արտոնագրեր) հեղինակ է[1], այդ թվում ԽՍՀՄ-ում պաշտոնապես գրանցված առաջին պատենտը (1948)[2]։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1962)։ Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1954)։ Հայրենական պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռամեևը ծնվել է Բայմակում, 1918 թվականի մայիսի 1-ին (անձնագրով՝ մայիսի 15) լեռնային ինժեների ընտանիքում[3]։

1935 թվականին Ռամեևը դարձել է Գյուտարարների համամիութենական հասարակության անդամ, 1937 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտ, 1938 թվականին՝ հոր ազատազրկումից հետո, հեռացվել է ինստիտուտից (երկար ժամանակ մնացել է առանց բարձրագույն հաստատության դիպլոմի), երկար տարիներ աշխատանք չի ունեցել։ 1940 թվականին ընդունվել է Կապի կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտ որպես տեխնիկ։ Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին իսկ օրերից կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, հանդես է եկել ԽՍՀՄ կապի նախարարության գումարտակում, մասնակցել է Կիևի ազատագրմանը։

1944 թվականին ազատ է արձակվել զինվորական ծառայությունից՝ ազգային տնտեսության վերականգնման համար մասնագետների հավաքագրման պատճառով։

Աշխատանքի է ընդունվել ЦНИИ № 108 ակադեմիկ Բերգի ղեկավարությամբ։ 1947 թվականին լսելով «Բի-բի-սի»-ի հաղորդումը ԱՄՆ-ում ստեղծված էլեկտրոնային համակարգչային մեքենայի մասին, Ռամեևի մոտ ցանկություն է առաջանում զբաղվել այդ նոր գիտատեխնիկական ոլորտով։ Բերգի խորհրդով նա դիմում է ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ Բրուկին և 1948 թվականի մայիսին ընդունվում է ԽՍՀՄ ԳԱ Էլեկտրաէներգետիկ ինստիտուտի լաբորատորիա՝ որպես ինժեներ-կոնստրուկտոր։

1948 թվականի օգոստոսին Իսահակ Բրուկն ու Բաշիր Ռամեևը ներկայացրեցին ԽՍՀՄ-ում առաջին «Ավտոմատ թվային էլեկտրական մեքենաների» նախագիծը։ Ռամեևը ստեղծել է նաև «Ստրելա» համակարգիչը, «Ուրալ» համակարգիչների շարքը։

Փաստը, որ Ռամեևը չուներ բարձրագույն կրթություն, չխանգարեց, որ նա դառնա Պենզայի մաթեմատիկական մեքենաների ինստիտուտի գլխավոր ինժեներ, տնօրենի տեղակալ, որտեղ նա աշխատել է 1955-1968 թվականներին և առանց պաշտպանության ստացել է տեխնիկական գիտությունների դոկտորի աստիճան։

Մահացել է 1994 թվականի մայիսի 16-ին, Մոսկվայում։ Թաղված է Կունցևսկոե գերեզմանատանը։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պապը՝ Զաքիր Ռամեև (1859-1921), եղել է ոսկի արդյունահանող, Ռուսական կայսրության պետական դումայի անդամ
  • Հայրը՝ Իսկանդար Ռամեև, մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը սովորել է Գերմանիայում, 1938 թվականին դատապարվել է 5 տարի ազատազրկման, մահացել է 1943 թվականին։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Աշխատանքի կարմիր դրոշի շքանշան
  • Ստալինյան մրցանակ, 1954
  • ԽՍՀՄ տնտեսական նվաճումների ցուցահանդեսի ոսկե մեդալ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Л.Н. Ефремов. (1985). Справка об изобретательной деятельности Рамеева Башира Искандаровича. Архив Московского Политехнического Музея. Стр.1.
  2. Авторское свидетельство # 10475 от 4 декабря 1948 г., Архив Политехнического Музея, Москва.
  3. Виртуальный компьютерный музей

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]