Բայրամալի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Բայրամալի
թուրքմ.՝ Baýramaly
Baýramaly.jpg
ԵրկիրԹուրքմենստան Թուրքմենստան
ԲԾՄ233±1 մետր
Բնակչություն110 545 մարդ (2017)
Ժամային գոտիUTC+5
##Բայրամալի (Թուրքմենստան)
Red pog.png

Բայրամալի[1] (թուրքմ.՝ Baýramaly), քաղաք Թուրքմենստանում։ Գտնվում է Մուրգաբի օազիսում, Աշխաբադից 375 կմ արևելք[2]։

Բնակչությունը կազմում է 110 545 մարդ (2017

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը գտնվում է Մուրգաբի օազիսում (Մուրգաբայի չոր դելտա), Մարայի վելայաթի վարչական կենտրոնից 27 կմ դեպի արևելք, Աշխաբադից 375 կմ դեպի արևելք։ Երկաթուղային կայարան[3]։

Կլիմայական հանգստավայր․ բուժում քրոնիկ երիկամների ոչ տուբերկուլյոզային ծագման արյան շրջանառության խանգարումների բացակայությունով հիվանդների, ինչպես նաև սրտանոթային համակարգի հիվանդություններով հիվանդների բուժում։ Սեզոնը՝ ապրիլից նոյեմբեր[4]։

Ամառը տաք է և չոր (ջերմաստիճանը բարձր է +30 °С–ից), արևային օրերը տարում 290 օր են։ Ձմեռը մեղմ է։ Միջին տարեկան խոնավությունը 50% (ամռանը 25%): Տարափ է տարվա 130 մմ–ը[5]։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բայրամալիի կլիման
Ցուցանիշ հունվար փետրվար մարտ ապրիլ մայիս հունիս հուլիս օգոստոս սեպտեմբեր հոկտեմբեր նոյեմբեր դեկտեմբեր Տարի
Միջին առավելագույնը, °C 8,4 11,1 17,6 25,3 31,6 36,6 38,4 36,0 31,3 23,9 17,5 11,0 24,0
Միջին ջերմաստիճանը, °C 2,4 4,7 10,6 18,0 24,7 28,8 30,7 28,9 22,4 15,4 9,7 4,8 16,7
Միջին նվազագույն, °C −2 −0,3 5,1 11,5 16,3 20,5 22,7 19,9 13,9 7,9 3,6 0,8 9,9
Տեղումների նորմա, մմ 29 22 34 27 14 1 0 0 1 9 14 24 175

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի 1969 1991 2009
Բնակչություն,

հազար բնակիչ

31[5] 53[6] 88,5[7]
Տարի Բնակչություն
1939 19 575 մարդ [8]
1959 24 156 մարդ [9]
Տարի Բնակչություն
1970 31 987 մարդ [10]
1979 37 531 մարդ [11]
Տարի Բնակչություն
1989 43 824 մարդ [12]
1995 54 300 մարդ [13]
Տարի Բնակչություն
2009 88 486 մարդ
2017 110 545 մարդ


էկոնոմիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շինանյութեր, շինարարական կոնստրուկցիաներ և պատրաստվածքներ (արտադրողներ)։ Բայրամ Ալի շրջանում բնական գազի արդյունահանում է իրականացվում[6]։

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բայրամ Ալիի մոտակայքում գտնվում են հնագույն Մերվայի ավերակները։
  • 28 կմ դեպի հյուսիս Խուդայ-Նազար-օվլիայի դամբարանը (XII դարի սկիզբ):

Հայտնի բնիկներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Թաիրա Թաիրովա- Ադրբեջանական ԽՍՀ արտաքին գործերի նախարար (1959—1983
  • Ալեքսեյ Եֆենտև– խորհրդային/ռուս զինծառայող, փոխգնդապետ, առաջին չեչենական պատերազմի հերոս։
  • Ջամալդին Խոջանիյազով– ռուս ֆուտբոլիստ[14][15], մինչև 17 տարեկանների Եվրոպայի չեմպիոն (2013):
  • Չարիև Կուրբանդուրդա– խորհրդային, ռուս գեղանկարիչ, ՌԲ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2004): ՌԲ ազգային երիտասարդական թատրոնի գլխավոր նկարիչ (1998-2000թթ.):
  • Լիլիա Դրոզդովա– թատրոնի և կինոյի խորհրդային և ռուսական դերասանուհի: Ստալինի երրորդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1952): ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1971):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Атлас мира» — М.: ПКО «Картография» Федерального агентства геодезии и картографии Министерства транспорта Российской федерации: Издательство Оникс, 2007 ISBN 5-85120-243-2 (картография)
  2. Президент Туркменистана принял ряд кадровых решений
  3. «Байрам-Али»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  4. YesTravel։ «Климатический курорт Туркмении Байрам-Али»։ www.yestravel.ru։ Վերցված է 2017-11-28 
  5. 5,0 5,1 по БСЭ
  6. 6,0 6,1 «Современный толковый словарь» изд. «Большая советская энциклопедия», 1997 г.
  7. World Gazetteer: Usbekistan — die wichtigsten Städte
  8. Перепись населения СССР (1939)
  9. Перепись населения СССР (1959)
  10. Перепись населения СССР (1970)
  11. Всесоюзная перепись населения СССР (1979)
  12. Перепись населения СССР (1989)
  13. (unspecified title)
  14. Джамалдин Ходжаниязов Archived 2013-04-26 at the Wayback Machine.
  15. Защитник «Академии» Ходжаниязов перешел в «Зенит»

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]