Արտ հաուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Արտ հաուս (արթ-հաուս, արտ-հաուս, արթ հաուս) (անգլ.՝ Art house, բառացի «արվեստի տուն»), ֆիլմարտադրության կատեգորիա։

Կատեգորիային դասվող ֆիլմերը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս կատեգորիային են դասվում փառատոնային, ոչ մեյնսթրիմ ֆիլմերը, ժանրային, ժանրի մասին պատկերացումներն ընդհանրացնող ֆիլմերը, ժամանակակից կինոարտադրության դասականների կինոնկարները, ինչպես նաև սեռական կամ ազգային փոքրամասնություններին վերաբերող ֆիլմերը[1][2]: Արթ հաուս կատեգորիային կարելի է դասել նաև այսպես կոչված «ինտելեկտուալ կինոն»:

Հասկացությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Արտ հաուս» հասկացությունը առաջացել է 1940-ական թվականներին, ԱՄՆ-ում, որտեղ այդպես սկսեցին անվանել այն կինոթատրոնները, որոնք մասնագիտացած էին հոլիվուդյան մինչպատերազմյան դասական ֆիլմերի, կամ արտասահմանյան (այսինքն, որ ամերիկյան) և տեղական անկախ կինոնկարների ցուցադրման մեջ[2][3]:

CICAE[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1955 թվականին Փարիզում հիմնադրվեց CICAE (ֆր.՝ Confédération Internationale des Cinémas d'Art et d'Essai) արտ հաուս կինոթատրոնների Միջազգային կոնֆեդերացիան։ CICAE-ի անդամ է 1992 թվականին հիմնադրված Europa Cinemas միությունը, որի կազմում են եվրապական կինոն ներկայացնող կինոթատրոնները։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախնիներ. 1910-20-ականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից արտ հաուսի նախնիներ են համարվում Դեյվիդ Գրիֆիթի «Անհամբերություն» (1916) և Սերգեյ Էյզենշտեյնի «Զրահակիր «Պոտյոմկին»» ֆիլմերը, որոնց ազդեցությունը եվրոպական կինոշարժման ուղղությունների զարգացման վրա նկատվում էր մի քանի տասնամյակ շարունակ։[4] Էյզենշտեյնի «Զրահակիր «Պոտյոմկին»» ֆիլմը հեղափոխական պրոպագանդա էր, որյն օգտագործվում էր, նրա տեսության ստուգման համար: Այդ տեսության մեջ մասնավորապես ասվում էր, որ ֆիլմի մոնտաժն արվում է այնպես, որ հանդիսատեսի մոտ առավելագույն հուզական մթնոլորտ ստեղծի ու էմոցիոնալ արձագանք ստանա: Այս ֆիլմի շնորհիվ Էյզենշտեյնի ձեռք բերած միջազգային ճանաչումը հնարավորություն տվեց սովետական կինոռեժիսորներին 1917 թվականի հոկտեմբերյան հեղափոխության տասնամյակի առթիվ «Հոկտեմբեր», իսկ ավելի ուշ՝ «Հինը և նորը» ֆիլմերը։ Օտարերկրացի կինոքննադատները բարձր գնահատեցին երկու ֆիլմերը։ Էյզենշտեյնի ուշադրությունը հիմնականում կենտրոնացած էր այնպիսի կառուցվածքային հարցերի վրա. ինչպիսիք են կամերայի անկյունները, ամբոխի տեղաշարժերը և այլն։ Նկարահանման նման տեխնիկայից օգտվել են նաև Վսեվոլոդ Պուդովկինն ու Ալեքսանդր Դովժենկոն:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Екатерина Самылкина. (2007-10)։ «Сэм Клебанов: «Будущее у артхауса есть»»։ «Искусство кино», № 10։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-09-16-ին։ Վերցված է 2013-08-30 
  2. 2,0 2,1 Антон Мазуров. (2007-04-01)։ «Артхаус — резервация кино. Тупопрокат и искусство»։ OM-light։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-09-16-ին։ Վերցված է 2013-08-30 
  3. Barbara Wilinsky. The Image of Culture: Art Houses and Film Exhibition // Sure Seaters: The Emergence of Art House Cinema. — Minneapolis: University of Minnesota Press, 2001. — P. 1—10. — 288 p. — (Commerce and Mass Culture). — ISBN 0-8166-3563-3
  4. William C. Siska. Modernism in the narrative cinema: the art film as a genre at Google Books, Arno Press, 1980. See abstract by Frank Manchel in Film study: an analytical bibliography, Fairleigh Dickinson University Press, 1990.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]