Ալբանիայի սահմանադրություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ալբանիայի սահմանադրություն (ալբ․՝ Kushtetuta e Shqipërisë) Ալբանիայի հիմնական օրենքների հավաքածուն, որ ընդունվել է 1998 թվականի հոկտեմբերի 21-ին։ Այն ներառում է նախաբան, 18 գլուխներ և 183 հոդվածներ։

Հիմնական սկզբունքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ալբանիան խորհրդարանային հանրապետություն է։
  • Ալբանիայի Հանրապետությունը ունիտար, անբաժանելի հանրապետություն է։
  • Կառավարությունը հիմնվում է ազատ, հավասար, ընդհանուր, պարբերական ընտրությունների վրա։
  • Օրենքը հիմք է հանդիսանում և սահմանում է պետության գործունեությունը։
  • Սահմանադրությունը Ալաբնիայի Հանրապետության բարձրագույն օրենքն է։
  • Քաղաքական կուսակցությունները անկախ են ստեղծվում։ Նրանց կազմակերպությունը պետք էհիմնվի ժողովրդավարական սկզբունքների վրա։
  • Ալբանիան չունի պաշտոնական կրոն։
  • Հանրապետության տնտեսական համակարգը հիմնվում է մասնավոր և պետական սեփականությունների վրա, ինչպես նաև շուկայի և տնտեսական ակտիվության ազատության
  • Զինված Ուժերը ապահովում են պետության անկախությունը, ինչպես նաև պաշտպանում են դրա տարածքների ու սահմանադրական կառուցվածքի ամբողջությունը։
  • Պետական լեզու է կամարվում ալբաներենը:

Հիմնական դրույթները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրորդ մասում նշված են մարդու հիմնական իրավունքերը և ազատությունները։ Ալբանիայի սահմանադրության այս հատվածը երաշխավորում է քաղաքացիների իրավունքները և ազատությունները, քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքները, բերում է պետական փաստաաբանի և նրա իրավունքների հասկացությունը։

Ալբանիայի օրենքների երրորդ մասը նվիրված է վեհաժողովին։ Այստեղ հիմնականում զետեղված են ընտրության և խորհրդարանի պատգաավորների լիազորությունների, խորհրդարանի կազմակերպությունների և գործառույթների, օրենսդրական գործընթացների մասին դրույթներ։

Սահմանադրության հաջորդ մասում ներկայացված են պետության նախագահի լիազորությունների և ընտրությունների մասին դրույթներ։

Հինհերորդ մասը ներկայացնում է Ալբանիայի նախարարությունների խորհրդի հիմնական գործառույթները և լիազորությունները։

Վեցերորդ մասը նվիրված է տեղական կառավարմանը։

Այնուհետև ներկայացված են հետևյալ դրույթները.

  • նորմատիվ ակտեր և միջազգային համաձայնագրեր
  • Ալբանիայի սահմանադրական դատարան
  • պետության այլ դատարաններ
  • գործառույթներ և դատախազություններ
  • հանրաքվեների անցկացման հերթականություն
  • ընտրական համակարգ
  • պետական ֆինանսներ
  • բարձրագույն պետական կառավարում
  • Հանրապետության զինված ուժեր
  • արտակարգ իրավիճակներ և ռազմական դրություն

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]