Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Զովունի)
-
Այս եզրի այլ գործածումների համար տես՝ Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
| ԶովունուՍուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի |
|
|---|---|
  |
|
| Հիմնական տեղեկություններ | |
| Տեղագրություն |  Զովունի, Արագածոտնի մարզ, ՀՀ |
| Կոորդինատներ | |
| Դավանություն |  Հայ Առաքելական եկեղեցի |
| Հոգևոր կարգավիճակ | չգործող |
| Ներկա վիճակ | կիսավեր, տարվա մեջ 3-4 ամիս գտնվում է ջրի տակին |
Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, հայկական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզի Ապարանի ջրամբարի ձախ ափին, թեքության վրա:
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Պատմություն
Զովունիի Պողոս-Պետրոս եկեղեցին կառուցվել է 5-րդ դարի առաջին կեսին` բազիլիկ հատակագծով: 5-րդ դարի վերջին կամ 6-րդ դարի սկզբին Գրիգոր Գնթունի իշխանը տաճարը վերակառուցել է ներսից` պայտաձև, դրսից ուղղանկյուն խորանով գմբեթավոր եկեղեցու` երկայնական պատերին հզոր գմբեթակիր որմնամույթեր կցելով:
Զովունիի Պողոս-Պետրոս եկեղեցին հայ ճարտարապետության մեջ եկեղեցական շենքի նոր տիպի` գմբեթավոր դահլիճի առաջին օրինակն է: Պողոս-Պետրոս եկեղեցին վերանորոգվել է 1896-ին, քարե կտուրի փոխարեն ծածկվել է փայտով: 20-րդ դարում քանդվել են եկեղեցու ծածկը և հարավային պատը:
[խմբագրել] Ջրամբարի կառուցում
1962-1967 թթ-ին Ապարանի ջրամբարի շինարարության պատճառով Պողոս-Պետրոս եկեղեցու արևելյան կողմում եղած 4-5-րդ դարերի Թուխ Մանուկ փոքրաչափ բազիլիկ տիպի միանավ եկեղեցին և հարավային կողմում եղած 5-րդ դարի Սուրբ Վարդան մատուռ-դամբարանը 1967 թ-ին տեղափոխվել են գյուղի արևելյան կողմում գտնվող Խաչեր կոչվող հատվածը և իրենց պահպանված չափով վերաշարվել: Պողոս-Պետրոս եկեղեցին, ցավոք, մնացել է նույն տեղում և 1967 թ-ից սկսած տարեկան 3-4 ամիս մինչև պատուհանների բարձրությամբ մնում է ջրի գերության մեջ: Այդ վիճակով էլ մինչև 2005 Ã-Á շինության պատերն ամբողջական վիճակում պահպանվում էին: Միայն 2005 թ-ին եկեղեցու արևելյան պատը տևական ողողումներից հետո քանդվել է:
[խմբագրել] Գրականություն
- Վիկտոր Պետրոսյանց /Տիգրան Պետրոսյանց/, Նիգ-Ապարանի պատմաճարտարապետական հուշարձանները: Երևան, 1988 թ., էջ 31-36:
- Վիկտոր Պետրոսյանց /Տիգրան Պետրոսյանց/, Զովունիի արձանագրությունները: ՀՀ ԳԱ "Պատմա-բանասիրական հանդես", 1980թ., թիվ 3, էջ 303-306:
